Erzurum MirasAvukatı

Erzurum'da miras avukatı

Miras hukuku; bir kişinin ölümüyle malvarlığının mirasçılarına nasıl geçeceğini, mirasçılar arasında nasıl paylaşılacağını, vasiyetname ve miras sözleşmelerini ve bu konulardaki uyuşmazlıkları düzenler. Türk Medeni Kanunu'nun 495 ve devamı maddelerinde yer alan bu kurallar; yasal mirasçılık, saklı pay, ölüme bağlı tasarruflar ve mirasın reddi gibi birbirine bağlı konuları kapsar.

Erzurum'da tarım arazileri, köydeki tapulu ve tapusuz taşınmazlar ile şehir merkezindeki konutlar miras uyuşmazlıklarının başlıca konusudur. Kuşaklar boyunca intikal ettirilmemiş tapular, mirasçıların bir kısmının başka şehirlerde veya yurt dışında yaşaması ve sağlığında yapılan devirler, dosyaları uzun ve karmaşık hâle getirebilir. Erzurum Barosu'na kayıtlı Av. Mustafa Çağrı Köse; Erzurum ve çevre illerdeki sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemelerinde görülen miras davalarında mirasçılara hukuki destek vermektedir.

Yasal mirasçılar ve payları

Vasiyetname yoksa miras, kanunun belirlediği yasal mirasçılara geçer. Kanun mirasçıları zümrelere ayırır; önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olamaz. Sağ kalan eş ise hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre farklı oranda pay alır.

Ölmüş bir çocuğun payı onun çocuklarına geçer. Evlilik dışı doğan çocuklar, babalık bağı kurulmuşsa evlilik içinde doğan çocuklarla eşit mirasçıdır. Evlat edinilen çocuk da evlat edinene karşı öz çocuk gibi mirasçıdır. Mirasçı bulunmazsa miras devlete kalır.

Saklı pay oranları

Miras bırakan malvarlığını vasiyetname veya sağlığında yaptığı bağışlarla dilediği gibi dağıtabilir; ancak bazı yakın mirasçıların kanunla korunan saklı paylarına dokunamaz. Saklı payı ihlal edilen mirasçı tenkis davası açabilir.

Miras hukukunda önemli süreler

Vasiyetnamenin iptali davasında on yıllık süre, vasiyetnamenin açıldığı tarihten başlar; iyi niyetli olmayan davalılara karşı bu süre yirmi yıldır. Tenkis davasında on yıllık süre, vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren işler. Yurt dışında ölüm veya mirasçıların yurt dışında bulunması hâlinde veraset vergisi süreleri farklıdır.

Hangi dava hangi mahkemede?

Miras davalarında yetkili mahkeme kural olarak miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir. Taşınmazın aynına ilişkin davalarda ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

Mirasçılık belgesi ve intikal

Miras bırakanın ölümünden sonra mirasçıların kimler olduğunu ve paylarını gösteren mirasçılık belgesi, sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir. Bu belgeyle tapuda intikal işlemleri yapılır, banka hesapları ve diğer haklar mirasçılara geçirilir. Mirasçılık belgesi aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir; hatalı düzenlendiği düşünülüyorsa iptali istenebilir.

Ölümden itibaren dört ay içinde vergi dairesine veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmelidir. Tapu intikali yapılmadan uzun süre bekletilen taşınmazlarda mirasçı sayısı her kuşakta artar ve paylaşım güçleşir.

Miras paylaşımı ve ortaklığın giderilmesi

Mirasın açılmasıyla mirasçılar terekenin tamamına elbirliğiyle sahip olur; paylaşım yapılıncaya kadar hiçbir mirasçı tek başına tereke malları üzerinde tasarrufta bulunamaz. Mirasçılar paylaşım konusunda anlaşırsa yazılı bir paylaşma sözleşmesi yapılabilir; taşınmazlarda bu sözleşmenin resmî şekilde yapılması gerekir.

Anlaşma sağlanamazsa mirasçılardan herhangi biri sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açabilir. 1 Eylül 2023'ten itibaren bu davayı açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Mahkeme önce taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğini bilirkişi aracılığıyla inceler; aynen taksim mümkünse paylar oranında bölünür ve değer farkları para ile denkleştirilir. Mümkün değilse taşınmaz satılarak bedeli paylar oranında dağıtılır. Tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü kuralları nedeniyle aynen taksim çoğu zaman mümkün olmaz.

Miras bırakanın sağlığında mirasçılardan birine yaptığı bazı kazandırmalar, paylaşım sırasında denkleştirmeye tabi olabilir. Ayrıntılar için ortaklığın giderilmesi davası yazımıza bakabilirsiniz.

Muris muvazaası

Muris muvazaası; miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışlamak istediği taşınmazı tapuda satış gibi göstererek devretmesidir. Yargıtay'ın 1974 tarihli içtihadı birleştirme kararına göre bu durumda mirasçılar, saklı payları ihlal edilmiş olmasa bile, tapu kaydının iptali ve payları oranında adlarına tescili için dava açabilir.

Muvazaanın ispatında; satış bedelinin taşınmazın gerçek değeriyle uyumlu olup olmadığı, alıcının ödeme gücü, miras bırakanın satışa ihtiyacı bulunup bulunmadığı, satıştan sonra taşınmazı kullanmaya devam edip etmediği, taraflar arasındaki ilişki ve yerel örf ve adetler birlikte değerlendirilir. Tanık beyanları ve banka kayıtları bu davalarda belirleyicidir. Muris muvazaası davası herhangi bir süreye bağlı değildir ve miras bırakanın ölümünden sonra açılabilir.

Tenkis davası

Miras bırakanın vasiyetnameyle veya sağlığında yaptığı bağışlarla mirasçıların saklı paylarını zedelemesi hâlinde, saklı payı ihlal edilen mirasçı tenkis davası açarak tasarrufun saklı payını karşılayacak oranda indirilmesini isteyebilir. Tenkis hesabında miras bırakanın ölüm tarihindeki terekesi ile tenkise tabi kazandırmalar birlikte dikkate alınır.

Muris muvazaası ile tenkis farklı davalardır: muvazaa davasında devrin tamamen geçersiz olduğu ileri sürülür, tenkiste ise geçerli bir kazandırmanın saklı payı aşan kısmının indirilmesi istenir. Uygulamada bu iki talep çoğu zaman aynı davada kademeli olarak ileri sürülür.

Vasiyetname ve miras sözleşmesi

Vasiyetname; miras bırakanın ehliyetsiz olması, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama altında düzenlenmesi, içeriğinin hukuka veya ahlaka aykırı olması ya da şekil şartlarına uyulmaması hâllerinde iptal edilebilir. Vasiyetname bulan kişi, onu derhal sulh hâkimine teslim etmekle yükümlüdür; vasiyetname mahkemede açılarak ilgililere tebliğ edilir.

Miras sözleşmesi ise miras bırakan ile karşı taraf arasında, resmî vasiyetname şeklinde ve iki tanık huzurunda yapılan sözleşmedir. Mirastan feragat sözleşmesi de bu şekilde yapılır ve feragat eden kişi kural olarak mirasçılık sıfatını kaybeder.

Mirasın reddi

Miras bırakanın borçları mirasla birlikte mirasçılara geçer. Borçlu bir terekeyle karşılaşan yasal mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla mirası reddedebilir. Bu süre içinde tereke mallarını sahiplenen, satan veya kullanan mirasçı ret hakkını kaybedebilir.

Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (hükmen ret). Bu durumda üç aylık süre geçmiş olsa bile mirasın hükmen reddedildiğinin tespiti için dava açılabilir ya da alacaklıların takibine karşı bu durum ileri sürülebilir. Hangi yolun izleneceği terekenin aktif ve pasifinin tespitine bağlıdır.

Mirasçılıktan çıkarma ve yoksunluk

Miras bırakan, kanunda sayılan ağır sebeplerin varlığı hâlinde saklı pay sahibi bir mirasçıyı ölüme bağlı tasarrufla mirasçılıktan çıkarabilir. Mirasçının miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal etmesi bu sebeplerdendir. Çıkarma sebebinin tasarrufta gösterilmesi gerekir ve sebebin varlığını ispat yükü, çıkarmadan yararlanan kişidedir.

Miras bırakanı öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden, vasiyetnamesini hile veya zorla düzenleten ya da yok eden kişiler ise kanun gereği mirastan yoksun olur.

Miras davasında avukatla çalışmak

Dosyanız nasıl ilerler?

1. 1

   Tereke araştırması

   Mirasçılık belgesi, tapu, banka ve araç kayıtları incelenir.

2. 2

   Pay ve süre hesabı

   Yasal ve saklı paylar ile dava süreleri belirlenir.

3. 3

   Uzlaşma veya dava

   Paylaşma sözleşmesi denenir; olmazsa uygun dava açılır.

4. 4

   Tescil ve tahsil

   Karar sonrası tapu tescili, satış ve paylaştırma takip edilir.

Sık sorulan sorular

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme yerine geçmez.