Erzurum'da idare hukuku avukatı
İdare hukuku; devlet ve kamu kurumlarının eylem ve işlemlerini, bunlara karşı başvurulabilecek yargı yollarını ve idarenin sebep olduğu zararların tazminini düzenler. Anayasa'nın 125. maddesi gereğince idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. İdari yargıda dava açma süreleri hak düşürücüdür; süre geçtikten sonra açılan dava esasa girilmeden reddedilir.
Erzurum; askeri birlikleri, Atatürk Üniversitesi, hastaneleri, belediyeleri ve bölge müdürlükleriyle kamu görevlisi sayısının yüksek olduğu bir ildir. Bu nedenle disiplin cezaları, atama ve tayin işlemleri, kamulaştırma, imar ve idari para cezası uyuşmazlıkları sık görülür. Erzurum Barosu'na kayıtlı Av. Mustafa Çağrı Köse; Erzurum idare ve vergi mahkemelerinde görülen davalarda kamu görevlilerine, şirketlere ve vatandaşlara hukuki destek vermektedir. Erzurum idare mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf başvuruları Erzurum Bölge İdare Mahkemesi tarafından incelenir.
Kamu görevlileri
Disiplin cezaları, atama, tayin, görevden uzaklaştırma ve özlük hakları. Bkz. disiplin cezası.
Mülkiyet
Kamulaştırma, kamulaştırmasız el atma, imar planları ve yıkım kararları.
İdarenin sorumluluğu
Kamu hastanelerinde tıbbi hata, yol kusuru ve hizmet kusurundan doğan zararlar.
Ceza ve ihaleler
İdari para cezaları, ruhsat işlemleri ve kamu ihale uyuşmazlıkları.
İdari yargıda önemli süreler
| İşlem | Başlangıç | Süre |
|---|---|---|
| İdare mahkemesinde dava | İşlemin yazılı bildirimi | 60 gün |
| Vergi mahkemesinde dava | İşlemin tebliği | 30 gün |
| Kamulaştırma işlemine karşı dava | Kamulaştırma tebligatı | 30 gün |
| Başvuruya cevap verilmemesi (zımni ret) | Başvuru tarihi | 30 gün |
| İdari eylem nedeniyle idareye başvuru | Eylemin öğrenilmesi / eylem tarihi | 1 yıl / 5 yıl |
| Disiplin cezasına itiraz | Cezanın tebliği | 7 gün |
| Yürütmenin durdurulması kararına itiraz | Kararın tebliği | 7 gün |
| Kabahat niteliğindeki idari para cezasına başvuru | Kararın tebliği | 15 gün |
| Kamu ihalesinde idareye şikâyet | Aykırılığın öğrenilmesi | 10 gün |
| İstinaf ve temyiz | Kararın tebliği | 30 gün |
İdareye başvurulup cevap beklenen hallerde başvuru, işleyen dava süresini durdurur; idarenin cevabı veya otuz günlük sürenin cevapsız geçmesiyle süre yeniden işlemeye başlar. Özel kanunlarda farklı süreler bulunabileceğinden, süre her işlem için ayrıca hesaplanmalıdır.
İdari dava türleri
| Dava | Ne istenir? | Kim açabilir? |
|---|---|---|
| İptal davası | Hukuka aykırı idari işlemin ortadan kaldırılması | Menfaati ihlal edilen herkes |
| Tam yargı davası | İdarenin eylem veya işleminden doğan zararın tazmini | Kişisel hakkı doğrudan zarar gören |
| İptal ve tam yargı birlikte | İşlemin iptali ile birlikte doğan zararın tazmini | Hem menfaati hem hakkı ihlal edilen |
İptal davası
İdari işlemler; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından biri yönünden hukuka aykırıysa iptal edilebilir. İşlemi yapan makamın yetkisiz olması, savunma alınmaması gibi şekil eksiklikleri, işlemin dayandığı olayların gerçeğe aykırı olması veya işlemin kamu yararı dışında bir amaçla yapılması başlıca iptal sebepleridir.
Tam yargı davası
İdarenin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereğince sebep olduğu maddi ve manevi zararlar için açılır. Zarar bir idari işlemden doğmuşsa önce işlemin iptali için dava açılabilir veya iptal ve tam yargı davaları birlikte açılabilir. Zarar bir idari eylemden doğmuşsa, dava açmadan önce eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir; başvurunun reddi veya otuz gün içinde cevaplanmaması üzerine altmış gün içinde dava açılır. Tam yargı davaları, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yerdeki idare mahkemesinde açılır.
Yürütmenin durdurulması
İdari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararlar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde mahkeme, gerekçesini göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir. Yürütmenin durdurulması yalnızca iptal davalarında istenebilir; iptal ve tam yargı davaları birlikte açılmışsa işlemin yürütmesinin durdurulması talep edilebilir.
Talep dava dilekçesinde yapılabileceği gibi yargılamanın her aşamasında ayrı bir dilekçeyle de yapılabilir. Ancak yıkım, ihraç veya ihale gibi kısa sürede sonuç doğuran işlemlerde talebin dava ile birlikte ve gerekçeli olarak yapılması önemlidir. Yürütmenin durdurulması kararlarına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir. Yürütmeyi durdurma kararlarına idare otuz gün içinde uymak zorundadır; uyulmaması hâlinde idare ve kararı uygulamayan kamu görevlisi aleyhine tazminat davası açılabilir.
Memur disiplin cezaları
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre disiplin cezaları beş türdür. Disiplin cezası verilmeden önce memura, yedi günden az olmamak üzere süre verilerek savunması alınmalıdır; savunma alınmadan verilen ceza hukuka aykırıdır.
| Ceza | İçeriği | Başvuru yolu |
|---|---|---|
| Uyarma | Görevde daha dikkatli olunması gerektiğinin yazıyla bildirilmesi | 7 gün itiraz, sonra dava |
| Kınama | Kusurlu sayıldığının yazıyla bildirilmesi | 7 gün itiraz, sonra dava |
| Aylıktan kesme | Brüt aylıktan 1/30 – 1/8 oranında kesinti | 7 gün itiraz, sonra dava |
| Kademe ilerlemesinin durdurulması | Fiilin ağırlığına göre 1 – 3 yıl kademe ilerlemesi yapılmaması | 7 gün itiraz, sonra dava |
| Devlet memurluğundan çıkarma | Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere çıkarma | 60 gün içinde dava |
Disiplin cezaları görevde yükselme, atama ve yurt dışı görevlendirmeleri gibi kariyer işlemlerinde dikkate alınabilir. Bu nedenle uyarma ve kınama gibi hafif görülen cezalara karşı da itiraz ve dava yolunun değerlendirilmesi önemlidir. Polis, jandarma ve diğer kolluk personeli için ayrı disiplin mevzuatı uygulanır. Ayrıntılar için disiplin cezası avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Atama, tayin ve özlük hakları
Kamu görevlilerinin atama, tayin, görevden alma, görevden uzaklaştırma, terfi ve özlük haklarına ilişkin işlemleri iptal davasına konu edilebilir. İdarenin atama konusunda takdir yetkisi bulunsa da bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Hizmet gereğine dayanmayan, cezalandırma amacı taşıyan veya aile birliği gibi kanunda korunan hakları gözetmeyen atama işlemleri iptal edilebilir.
Atama işlemine karşı dava açılması işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Göreve başlama süresi kısa olduğundan, yürütmenin durdurulması talebinin dava ile birlikte yapılması ve kişisel durumu gösteren belgelerin dosyaya eklenmesi gerekir.
Kamulaştırma ve el atma
Kamulaştırma işleminde idare, taşınmazın bedelini önce malikle uzlaşma yoluyla belirlemeye çalışır. Uzlaşma sağlanamazsa idare, asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açar; malik bu davada bilirkişi raporlarına itiraz ederek gerçek değerin belirlenmesini sağlar. Kamulaştırma işleminin kendisine, yani kamu yararı kararı ve kamulaştırma kararına karşı ise tebligattan itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
İdarenin kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el atması hâlinde, taşınmazın bedeli veya el atmanın önlenmesi için asliye hukuk mahkemesinde kamulaştırmasız el atma davası açılabilir. İmar planlarıyla getirilen kısıtlamalardan kaynaklanan taleplerde ise özel kurallar uygulanır; yargı yolu ve süreler her dosyada ayrıca belirlenmelidir. Taşınmazla ilgili diğer uyuşmazlıklar için tapu ve gayrimenkul sayfamıza bakabilirsiniz.
İdari para cezaları: nereye başvurulur?
İdari para cezalarına karşı başvuru yolu, cezanın dayandığı kanuna göre değişir. Yanlış mercie yapılan başvuru süre kaybına yol açabilir.
| Ceza türü | Başvuru yeri | Süre |
|---|---|---|
| Trafik, zabıta ve Kabahatler Kanunu kapsamındaki cezalar | Sulh ceza hâkimliği | 15 gün |
| İmar para cezaları ve yıkım kararları | İdare mahkemesi | 60 gün |
| Vergi cezaları | Vergi mahkemesi | 30 gün |
| SGK idari para cezaları | Önce kuruma itiraz, sonra idare mahkemesi | 15 gün itiraz |
Kararda başvuru yolu ve süresi gösterilmemiş olsa bile süre işleyebileceğinden, tebliğ tarihinden itibaren en kısa sürede değerlendirme yapılmalıdır.
İmar, ruhsat ve yıkım kararları
İmar planları, yapı ruhsatı ve iskân başvurularının reddi, ruhsat iptalleri, yapı tatil tutanakları ve yıkım kararları idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir. Erzurum'da bu işlemler büyükşehir belediyesi ile Yakutiye, Palandöken ve Aziziye gibi ilçe belediyeleri tarafından yapılır; işlemi yapan idare doğru belirlenmelidir.
Yıkım kararlarında işlem kısa sürede uygulanabileceğinden, davanın yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte açılması önemlidir. İmar planlarına karşı askı ilanı süresince belediyeye itiraz edilebilir; plan değişikliklerine karşı dava açma süresi de ilan tarihinden itibaren işlemeye başlayabilir.
Kamu ihale uyuşmazlıkları
Kamu ihalelerinde istekliler, ihale sürecindeki hukuka aykırılıklar için önce ihaleyi yapan idareye aykırılığın öğrenilmesinden itibaren on gün içinde şikâyet başvurusunda bulunmalıdır. İdarenin kararına karşı on gün içinde Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet yoluna gidilir. Kamu İhale Kurulu kararlarına karşı dava ise Ankara idare mahkemelerinde açılır.
Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları şekil ve süre bakımından katı kurallara tabidir; başvuru bedelinin yatırılmaması veya belgelerin eksik sunulması başvurunun incelenmeden reddine yol açabilir.
Kamu hastanelerinde tıbbi hata
Devlet ve üniversite hastanelerinde yaşanan tıbbi hata ve hizmet kusurlarından doğan zararlar için tazminat davası, hekime karşı değil idareye karşı idare mahkemesinde tam yargı davası olarak açılır. Dava açmadan önce zararı doğuran eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde ilgili idareye başvurulması gerekir. Başvurunun reddi veya otuz gün içinde cevaplanmaması üzerine altmış gün içinde dava açılır.
Özel hastanelerde yaşanan tıbbi hatalarda ise dava adli yargıda açılır. Ayrıntılar için malpraktis sayfamıza bakabilirsiniz.
İdari davada avukatla çalışmak
Süre ve merci
60, 30, 15 ve 7 günlük süreler ile doğru yargı yolunun seçilmesi hak kaybını önler.
Yürütmenin durdurulması
Yıkım, ihraç veya atama gibi işlemlerde gerekçeli ve zamanında talep sonucu belirler.
Dilekçe şartları
Dava dilekçesinin İdari Yargılama Usulü Kanunu'na uygun olmaması ilk incelemede ret sebebidir.
Danıştay içtihatları
İptal sebeplerinin yerleşik içtihatlar ışığında ortaya konulması sonucu doğrudan etkiler.
Dosyanız nasıl ilerler?
- 1
İşlemin incelenmesi
İdari işlem ve tebliğ tarihi incelenir, dava süresi hesaplanır.
- 2
Başvuru veya itiraz
Gerekiyorsa idareye başvuru veya itiraz yapılır.
- 3
Dava ve YD talebi
Dava açılır; gerekiyorsa yürütmenin durdurulması istenir.
- 4
İstinaf ve temyiz
Bölge idare mahkemesi ve Danıştay süreçleri takip edilir.
Sık sorulan sorular
İdari işlem nedir, her işleme karşı dava açılabilir mi?
İdare mahkemesinde dava açma süresi ne kadardır?
Yürütmenin durdurulması nedir, nasıl talep edilir?
Tam yargı davası ile iptal davası arasındaki fark nedir?
Tam yargı davasında ne talep edilebilir?
Disiplin cezasına itiraz süresi ne kadardır?
Savunma hakkı verilmeden disiplin cezası aldım, ne yapabilirim?
Devlet memurluğundan çıkarıldım, ne yapabilirim?
Aylıktan kesme cezası aldım, kariyerime etkisi var mı?
Kamulaştırma bedelimi düşük bulduk, ne yapabiliriz?
Belediyenin verdiği idari para cezasına nasıl itiraz ederim?
Kamu ihalesinde haksız elendim, ne yapabilirim?
Devlet hastanesinde yanlış tedavi gördüm, ne yapabilirim?
İdare mahkemesi kararına itiraz edebilir miyim?
İdare mahkemesinde avukat tutmak zorunlu mu?
Tayin kararıma itiraz edebilir miyim?
Polis veya jandarma personeliyim, disiplin cezasına itiraz edebilir miyim?
İdareye yaptığım başvuruya cevap verilmedi, ne yapabilirim?
Yoldaki bir kusur nedeniyle zarar gördüm, idareye dava açabilir miyim?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme yerine geçmez.
