Erzurum BoşanmaAvukatı

Erzurum'da boşanma avukatı

Boşanma davaları, evlilik birliğinin hukuken sona erdirilmesiyle birlikte velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi tarafların yıllarca etkileneceği sonuçları da belirleyen davalardır. Duygusal açıdan zor bir dönemde verilen kararların bir kısmı, sonradan değiştirilmesi güç ya da imkânsız sonuçlar doğurur. Bu nedenle sürecin başında hangi hakların talep edileceğinin ve hangi sürelere dikkat edileceğinin doğru belirlenmesi önemlidir.

Boşanma davaları 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 161–184. maddeleri kapsamında düzenlenir ve aile mahkemelerinde görülür. Erzurum Barosu'na kayıtlı Av. Mustafa Çağrı Köse; Erzurum aile mahkemelerinde ve Kars, Ağrı, Ardahan ve Artvin gibi çevre illerde görülen davalarda anlaşmalı boşanmadan çekişmeli boşanmaya, velayet davalarından mal rejiminin tasfiyesine kadar hukuki destek vermektedir.

Aile hukuku dosyalarında gizlilik ayrıca önem taşır. Görüşmeler ve dosyaya sunulan belgeler yalnızca dava amacıyla kullanılır; müvekkilin özel hayatına ilişkin bilgilerin korunmasına özen gösterilir.

Boşanma davalarında önemli süreler

Aile hukukunda bazı haklar belirli süreler içinde kullanılmazsa kaybedilir. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan süreleri bir arada göstermektedir.

Zina ve hayata kast sebeplerinde altı aylık süre öğrenme tarihinden, beş yıllık süre olayın gerçekleştiği tarihten başlar. Kadın için bekleme süresi, gebe olmadığının tıbbi raporla belgelenmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir.

Boşanma türleri ve sebepleri

Türk Medeni Kanunu boşanma sebeplerini özel ve genel sebepler olarak ikiye ayırır. Özel sebeplerde kanunda sayılan olayın ispatı yeterliyken, genel sebepte evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri beklenemeyecek derecede temelinden sarsıldığının ispatı gerekir.

Uygulamada en sık başvurulan sebep, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Bu davalarda tarafların kusur oranı; nafaka, tazminat ve hatta velayet taleplerini doğrudan etkiler. Bu nedenle dava dilekçesinde olayların tarih sırasıyla ve somut biçimde anlatılması, her iddia için delil gösterilmesi gerekir.

Anlaşmalı boşanma

Anlaşmalı boşanma, en hızlı sonuçlanan boşanma yoludur. Mahkemenin anlaşmalı boşanmaya karar verebilmesi için şu şartlar aranır:

• Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
• Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davanın diğer eşçe kabul edilmesi,
• Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi,
• Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların uzlaştığı düzenlemenin hâkimce uygun bulunması.

Protokolde velayet ve çocukla kişisel ilişki düzeni, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı, aile konutu ve ev eşyası gibi konuların açıkça düzenlenmesi gerekir. Hâkim, çocuğun menfaatine aykırı gördüğü maddeleri değiştirebilir.

Şartları sağlanan ve protokolü eksiksiz hazırlanan anlaşmalı boşanma davaları çoğunlukla ilk duruşmada karara bağlanır. Taraflar kararın ardından istinaf hakkından feragat ederlerse karar kısa sürede kesinleşir.

Çekişmeli boşanma ve deliller

Eşlerden biri boşanmak istemiyorsa ya da boşanmanın sonuçları konusunda anlaşma sağlanamıyorsa çekişmeli boşanma davası açılır. Bu davalarda boşanma sebebini ve karşı tarafın kusurunu ispat yükü, iddiayı ileri süren taraftadır.

Çekişmeli boşanma davalarında başlıca deliller şunlardır:

• Tanık beyanları; özellikle olaylara doğrudan tanık olan yakınlar, komşular ve arkadaşlar,
• Mesaj ve e-posta yazışmaları, sosyal medya paylaşımları,
• Darp raporları, hastane kayıtları, kolluk tutanakları ve koruma kararları,
• Banka hesap hareketleri ve harcama kayıtları.

Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması gerekir. Eşin telefonuna izinsiz girilerek veya gizli dinleme yoluyla elde edilen kayıtlar hukuka aykırı delil sayılabilir ve ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir. Hangi delilin nasıl kullanılacağı dava açılmadan önce değerlendirilmelidir.

Çekişmeli boşanma davası; dilekçeler aşaması, ön inceleme, tanıkların dinlendiği tahkikat ve sözlü yargılama aşamalarından oluşur. Velayet söz konusuysa sosyal inceleme raporu alınır. Davanın süresi; mahkemenin iş yükü, tanık sayısı ve rapor süreçlerine göre değişir ve istinaf aşamasıyla birlikte uzayabilir.

Velayet ve kişisel ilişki

Velayet kararında esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme; çocuğun yaşını, sağlık ve eğitim ihtiyaçlarını, ebeveynlerle bağını, ebeveynlerin yaşam koşullarını ve çocuğa ayırabilecekleri zamanı birlikte değerlendirir. İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır ve uzman tarafından sosyal inceleme raporu hazırlanır.

Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulur; görüşme günleri, bayram ve tatil dönemleri karar ile belirlenir. Şartları uygunsa ve ebeveynler iş birliği içindeyse mahkeme ortak velayete de hükmedebilir.

Velayet kararı kesin değildir. Velayet sahibi ebeveynin yeniden evlenmesi, başka yere taşınması, çocuğun bakımını ihmal etmesi veya kişisel ilişkiyi engellemesi gibi önemli değişikliklerde velayetin değiştirilmesi istenebilir.

Nafaka türleri

Tedbir nafakası

Dava süresince eşlerin ve çocukların barınma ve geçimi için hâkim gerekli geçici önlemleri alır. Tedbir nafakası yargılamanın her aşamasında istenebilir; hâkim çocuklar bakımından kendiliğinden de karar verebilir.

İştirak nafakası

Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır. Miktar belirlenirken çocuğun yaşı, eğitim ve sağlık ihtiyaçları ile her iki ebeveynin ekonomik durumu birlikte değerlendirilir. Çocuk ergin olduktan sonra eğitimi devam ediyorsa, eğitimi sona erene kadar yardım nafakası istenebilir.

Yoksulluk nafakası

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla, diğer eşin mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir. Miktar belirlenirken tarafların gelirleri, giderleri, evlilik süresi ve sosyal durumları dikkate alınır.

Nafakanın artırılması ve kaldırılması

Tarafların mali durumlarında veya hakkaniyetin gerektirdiği durumlarda önemli bir değişiklik olursa nafakanın artırılması, azaltılması ya da kaldırılması istenebilir. Mahkeme kararında yıllık artış oranı belirlenmemişse, artırım davalarında enflasyon oranları ve tarafların güncel ekonomik durumu esas alınır.

Yoksulluk nafakası; nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Bu davalarda ispat, kaldırma talebinde bulunan taraftadır.

Nafaka ödenmezse

Mahkeme kararıyla belirlenen nafakayı ödemeyen yükümlü hakkında ilamlı icra takibi başlatılabilir. Birikmiş nafaka alacakları maaş, banka hesabı ve diğer malvarlığı üzerinden haciz yoluyla tahsil edilir; nafaka alacakları maaş haczinde öncelikli olarak dikkate alınır.

İcra takibine rağmen nafakayı ödemeyen yükümlü hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsi verilebilir. Yükümlü birikmiş nafakayı öderse tazyik hapsi sona erer.

Mal paylaşımı (mal rejiminin tasfiyesi)

1 Ocak 2002'den sonra edinilen mallarda, eşler başka bir mal rejimi seçmemişse edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu tarihten önceki dönem için mal ayrılığı rejimi geçerlidir; o döneme ait taleplerde değer artış payı ve katkı payı alacağı gibi farklı kurallar uygulanır.

Mal rejiminin tasfiyesi davası, boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi boşanma kararı kesinleştikten sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir. Bu davalarda tapu ve trafik kayıtları, banka hesap dökümleri ve kredi ödemeleri incelenir; taşınmazların değeri bilirkişi tarafından belirlenir. Dava süresince malların elden çıkarılmasını önlemek için tedbir kararı istenebilir. Ortak konut üzerine aile konutu şerhi konulması, diğer eşin rızası olmadan satışı engeller.

Boşanmada maddi ve manevi tazminat

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise kusurlu eşten manevi tazminat talep edebilir.

Tazminat miktarı için kanunda sabit bir tutar yoktur. Hâkim; tarafların kusur oranlarını, ekonomik ve sosyal durumlarını, evlilik süresini ve kişilik haklarına yapılan saldırının ağırlığını birlikte değerlendirir. Bu nedenle kusurun somut delillerle ispatı tazminatın miktarını doğrudan belirler.

Şiddet ve koruma tedbirleri

Eşinden fiziksel, psikolojik, ekonomik veya cinsel şiddet gören kişi, 6284 sayılı Kanun kapsamında boşanma davasından bağımsız olarak aile mahkemesinden veya acil durumlarda kolluk ve mülki amirlikten koruma tedbiri isteyebilir. Uzaklaştırma, ortak konuttan çıkarma ve yaklaşmama gibi tedbirler için şiddetin belgelenmesi şart değildir.

Şiddet, hem hayata kast ve pek kötü muamele sebebiyle boşanma hem de manevi tazminat talebinin dayanağı olabilir. Darp raporları, kolluk tutanakları ve koruma kararları bu davalarda önemli delillerdir.

Yurt dışında yaşayanlar için boşanma

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye'de boşanma davası açabilir. Boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Konsoloslukta düzenlenen vekaletname ile dava avukat aracılığıyla yürütülebilir. Anlaşmalı boşanmada ise hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerektiğinden duruşmaya katılım ayrıca planlanmalıdır.

Yurt dışında verilmiş boşanma kararlarının Türkiye'de nüfus kayıtlarına işlenebilmesi için tanıma veya tenfiz davası açılması ya da şartları varsa idari yolla tescil başvurusu yapılması gerekir.

Boşanma davasında avukatla çalışmak

Boşanma davaları; mal varlığınızı, çocuklarınızın geleceğini ve uzun yıllar boyunca ekonomik durumunuzu etkileyen sonuçlar doğurur. Avukatsız yürütülen dosyalarda en sık karşılaşılan riskler şunlardır:

Dosyanız nasıl ilerler?

1. 1

   Ön görüşme

   Evlilik süreci, çocuklar ve malvarlığı birlikte değerlendirilir.

2. 2

   Yol haritası

   Anlaşmalı veya çekişmeli yol, talepler ve deliller belirlenir.

3. 3

   Dava ve tedbirler

   Dava açılır; gerekiyorsa nafaka, konut ve mal tedbirleri istenir.

4. 4

   Takip ve sonrası

   Duruşmalar, istinaf ve kararın icrası UYAP üzerinden izlenir.

Sık sorulan sorular

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme yerine geçmez.