Erzurum Malpraktis Avukatı | Tıbbi Hata | Av. Mustafa Çağrı Köse

Malpraktis nedir?

Malpraktis (tıbbi uygulama hatası), bir sağlık çalışanının mesleğini icra ederken tıp biliminin kabul ettiği standartlardan sapması, gerekli özeni göstermemesi veya hastayı yeterince bilgilendirmemesi sonucu hastanın zarar görmesidir. Türk Tabipleri Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kuralları malpraktisi; hekimin bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle hastanın zarar görmesi olarak tanımlar.

Hukuki sorumluluk; özel hastane ve hekimler bakımından Türk Borçlar Kanunu'ndaki vekâlet sözleşmesi ve haksız fiil hükümlerine, kamu hastaneleri bakımından ise idarenin hizmet kusuruna dayanır. Bu ayrım, davanın hangi mahkemede ve hangi sürelerde açılacağını belirler.

Erzurum'da Atatürk Üniversitesi hastaneleri, şehir hastanesi ve diğer kamu hastaneleri ile özel sağlık kuruluşlarında yaşanan tıbbi hata iddiaları, idare mahkemeleri ve tüketici mahkemelerinde görülen davalara konu olmaktadır. Erzurum Barosu'na kayıtlı Av. Mustafa Çağrı Köse; tıbbi kayıtların incelenmesinden bilirkişi raporlarına itiraza kadar malpraktis mağdurlarına ve yakınlarına hukuki destek vermektedir.

Hangi hastane, hangi mahkeme?

Sağlık kuruluşu	Davalı ve mahkeme	Ön şart
Devlet, şehir ve üniversite hastaneleri	İdareye karşı idare mahkemesinde tam yargı davası	Önce idareye başvuru
Aile sağlığı merkezleri ve kamu sağlık kuruluşları	İdareye karşı idare mahkemesinde tam yargı davası	Önce idareye başvuru
Özel hastaneler, tıp merkezleri ve muayenehaneler	Hastane ve hekime karşı tüketici mahkemesi	Kural olarak arabuluculuk
Suç şüphesi (taksirle yaralama veya öldürme)	Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet	—

Kamu hastanesinde çalışan hekime karşı doğrudan dava açılamaz; dava idareye karşı açılır. İdare tazminatı ödedikten sonra kusurlu personele rücu edebilir; 2022'de yapılan düzenlemeyle sağlık personeline rücu, bir komisyon kararına bağlanmıştır. Özel hastanede ise hastane ve hekim birlikte sorumlu tutulabilir.

Malpraktis davalarında süreler

İşlem	Başlangıç	Süre
Kamu hastanesi için idareye başvuru	Zararlı eylemin öğrenilmesi	1 yıl
Kamu hastanesi için idareye başvuru (her hâlde)	Eylem tarihi	5 yıl
İdarenin cevap vermemesi (zımni ret)	Başvuru tarihi	30 gün
İdare mahkemesinde dava	Ret cevabı veya zımni ret	60 gün
Özel hastaneye karşı haksız fiil talepleri	Zararın ve sorumlunun öğrenilmesi	2 yıl (her hâlde 10 yıl)
Fiil suç oluşturuyorsa	Olay tarihi	Ceza zamanaşımı
Taksirle yaralamada şikâyet	Fiil ve failin öğrenilmesi	6 ay

Özel hastanelere karşı sözleşmeye dayanan taleplerde uygulanacak zamanaşımı süresi yargı kararlarında farklı değerlendirilebilmektedir. Fiil aynı zamanda taksirle yaralama veya öldürme suçunu oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir. Hak kaybı yaşamamak için her dosyada en kısa sürenin esas alınması önerilir.

Malpraktis ile komplikasyon farkı

Her kötü sonuç malpraktis değildir. Davanın sonucunu belirleyen en önemli ayrım, ortaya çıkan zararın bir hata mı yoksa bir komplikasyon mu olduğudur.

	Komplikasyon	Malpraktis
Tanım	Tıbbi standartlara uygun müdahaleye rağmen ortaya çıkan, öngörülse bile önlenemeyen istenmeyen sonuç	Tıbbi standartlara aykırı müdahale sonucu doğan zarar
Aydınlatma	Hasta risk hakkında usulüne uygun bilgilendirilmiştir	Hasta bilgilendirilmemiş veya eksik bilgilendirilmiştir
Yönetim	Komplikasyon zamanında fark edilip doğru yönetilmiştir	Komplikasyon geç fark edilmiş veya yanlış yönetilmiştir
Sorumluluk	Kural olarak doğmaz	Tazminat sorumluluğu doğar

Bir komplikasyon, hastanın bu risk hakkında aydınlatılmamış olması veya komplikasyonun ihmal edilip doğru yönetilmemesi hâlinde de sorumluluk doğurabilir. Bu ayrım çoğu zaman Adli Tıp Kurumu veya üniversite bilirkişi raporlarına dayanır; raporların teknik bir gözle değerlendirilip gerektiğinde itiraz edilmesi davanın sonucunu belirler.

Kusur türleri

Kusur	Örnekler
Uygulama (tedavi) kusuru	Yanlış veya geç teşhis, hatalı ameliyat, ilaç ve doz hatası, takip eksikliği
Aydınlatma kusuru	Risklerin ve alternatiflerin anlatılmaması, onam alınmadan müdahale
Organizasyon kusuru	Hastane enfeksiyonu, yetersiz personel, bozuk cihaz, nöbet ve sevk düzensizlikleri

Hekimin yanı sıra hemşire, ebe, anestezi teknikeri ve diğer sağlık çalışanlarının hataları da malpraktis kapsamındadır. Organizasyon kusurunda sorumluluk doğrudan hastane yönetimine aittir.

Aydınlatılmış onam

Tıbbi müdahalenin hukuka uygun olabilmesi için hastanın; teşhis, uygulanacak tedavinin niteliği, beklenen yararları, olası riskleri ve komplikasyonları ile alternatif tedavi seçenekleri hakkında anlayabileceği bir dille bilgilendirilmesi ve bu bilgilendirmeden sonra rızasının alınması gerekir. Acil durumlar dışında onam, müdahaleden makul bir süre önce alınmalıdır.

Bilmeniz gereken

Aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü hekime ve hastaneye aittir. Genel ve matbu ifadelerle hazırlanmış onam formları çoğu zaman yeterli görülmez. Ortaya çıkan zarar bir komplikasyon olsa bile, hasta bu risk hakkında bilgilendirilmemişse sorumluluk doğabilir.

Onam formu imzalanmış olması tek başına hekimi sorumluluktan kurtarmaz; formun içeriği somut müdahaleye özgü olmalı ve tıbbi standartlara uygun davranılmış olmalıdır. Onam, hekimi uygulama hatalarından doğan sorumluluktan hiçbir zaman kurtarmaz.

Sık görülen malpraktis türleri

Yanlış ve geç teşhis

Kanser, kalp krizi, inme, apandisit ve enfeksiyon gibi tablolarda gerekli tetkiklerin yapılmaması.

Ameliyat hataları

Vücutta yabancı cisim unutulması, yanlış organ veya uzuv ameliyatı, çevre dokulara zarar.

Anestezi hataları

Ameliyat öncesi değerlendirmenin eksikliği, izlemin yetersizliği, beyin hasarı ve ölüm.

Doğum hataları

Sezaryen kararında gecikme, bebeğin oksijensiz kalması, doğum travmaları.

İlaç ve doz hataları

Yanlış ilaç, hatalı doz, bilinen alerjinin göz ardı edilmesi, ilaç etkileşimleri.

Estetik müdahaleler

Sonucun taahhüt edildiği estetik işlemlerde eser sözleşmesi hükümleri uygulanabilir.

Ameliyatta vücutta yabancı cisim unutulması veya yanlış organın ameliyat edilmesi gibi hallerde hata çoğu zaman açıktır ve komplikasyon olarak açıklanamaz. Geç teşhis iddialarında ise hastanın başvurduğu tarihte hangi tetkiklerin yapılması gerektiği ve erken teşhis hâlinde sonucun değişip değişmeyeceği bilirkişi tarafından değerlendirilir.

İspat ve tıbbi kayıtlar

Malpraktis davalarında hatalı tıbbi uygulamanın ve zararın varlığını ispat yükü kural olarak hastadadır. Ancak aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini hekim ispat etmelidir. Tıbbi kayıtların eksik, çelişkili veya sonradan düzenlenmiş olması, mahkemenin değerlendirmesinde sağlık kuruluşu aleyhine sonuç doğurabilir.

Hasta ve yasal temsilcileri, hasta dosyasının ve tüm tıbbi kayıtların bir örneğini alma hakkına sahiptir. Epikriz, ameliyat notu, anestezi formu, hemşire gözlem kayıtları, onam formları ve görüntüleme sonuçları davanın temel delilleridir. Hastane kayıtları vermekten kaçınırsa yazılı başvuru, hasta hakları birimine şikâyet ve mahkemeden delil tespiti yollarına başvurulabilir.

Tazminat kalemleri

Kalem	Kapsamı
Tedavi giderleri	Hata nedeniyle gereken ek ameliyat, ilaç ve rehabilitasyon masrafları
Geçici iş göremezlik	Tedavi süresince çalışılamayan döneme ait kazanç kaybı
Sürekli iş göremezlik	Kalıcı maluliyet oranına göre aktüerya hesabıyla belirlenen kazanç kaybı
Bakıcı gideri	Başkasının bakımına muhtaç hâle gelinmesi durumunda
Destekten yoksun kalma	Ölüm hâlinde, ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlar için
Manevi tazminat	Hasta ve ağır zarar ya da ölüm hâlinde yakınları için

Manevi tazminatın miktarı için kanunda sabit bir tutar yoktur; hâkim zararın ağırlığını, kusurun derecesini, tarafların durumunu ve olayın özelliklerini dikkate alarak takdir eder. Hastane veya sigorta şirketinin erken aşamada önerdiği uzlaşma tutarları, bilirkişi ve aktüerya hesabı yapılmadan kabul edilmemelidir. Ölüm ve kalıcı sakatlık hallerindeki hesaplama yöntemi için trafik kazası sayfamızdaki tazminat açıklamalarına da bakabilirsiniz.

Malpraktis davasında avukatla çalışmak

Doğru davalı ve mahkeme

Kamu ve özel hastane ayrımı, başvuru ve dava sürelerini tamamen değiştirir.

Kayıtların korunması

Tıbbi kayıtların erken aşamada eksiksiz alınması delil kaybını önler.

Bilirkişi raporları

Komplikasyon savunmasına karşı raporlara tıbbi literatürle desteklenen itiraz.

Tazminat hesabı

Maluliyet ve aktüerya hesaplarının doğru yapılması tazminat tutarını belirler.

Dosyanız nasıl ilerler?

1
Kayıtların toplanması
Hasta dosyası, onam formları ve görüntüleme sonuçları istenir.
2
Ön değerlendirme
Kayıtlar incelenir; hata ile komplikasyon ayrımı değerlendirilir.
3
Başvuru veya dava
Kamu hastanesine başvuru, arabuluculuk veya dava süreci başlatılır.
4
Bilirkişi ve karar
Adli tıp ve bilirkişi raporları izlenir, gerekirse itiraz edilir.

Sık sorulan sorular

Malpraktis nedir, her kötü sonuç malpraktis midir?

Hayır. Malpraktis, tıbbi standartlara aykırı uygulama veya eksik aydınlatma sonucu doğan zarardır. Standartlara uygun müdahaleye rağmen ortaya çıkan ve önlenemeyen istenmeyen sonuçlar komplikasyon sayılır ve kural olarak sorumluluk doğurmaz. Ancak hasta bu risk hakkında bilgilendirilmemişse veya komplikasyon doğru yönetilmemişse sorumluluk doğabilir.

Doktor hatası nedeniyle dava açabilir miyim?

Tıbbi bir müdahale yapılmışsa, bu müdahale tıbbi standartlara aykırıysa veya aydınlatma eksikse, zarar oluşmuşsa ve hata ile zarar arasında illiyet bağı varsa tazminat davası açılabilir. Önce tıbbi kayıtların alınması ve bir ön değerlendirme yapılması önerilir.

Komplikasyon ile malpraktis arasındaki farkı nasıl anlarım?

Bu ayrım tıbbi bir değerlendirme gerektirir ve genellikle Adli Tıp Kurumu veya üniversite bilirkişi raporlarıyla yapılır. Müdahalenin endikasyonu, uygulama tekniği, komplikasyonun ne zaman fark edildiği ve nasıl yönetildiği ile hastanın bu risk hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediği incelenir.

Devlet hastanesinde yanlış tedavi gördüm, nereden dava açarım?

Kamu hastanelerindeki tıbbi hatalar için dava, hekime değil idareye karşı idare mahkemesinde tam yargı davası olarak açılır. Önce zararı öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde ilgili idareye başvurmalısınız. Başvurunun reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi üzerine altmış gün içinde dava açılır.

Özel hastanede malpraktis davası nerede açılır?

Özel hastane ve hekimlere karşı tazminat davaları tüketici mahkemesinde açılır. Dava açmadan önce kural olarak arabulucuya başvurulması gerekir. Hastane ve hekim birlikte sorumlu tutulabilir.

Malpraktis davasında zamanaşımı ne kadardır?

Kamu hastanelerinde idareye başvuru süresi zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıldır. Özel hastanelerde haksız fiile dayalı talepler için zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde on yıl uygulanır; sözleşmeye dayalı talepler ve suç oluşturan fiiller için farklı süreler gündeme gelebilir. En kısa süre esas alınarak hareket edilmelidir.

Aydınlatılmış onam imzaladım, dava açabilir miyim?

Evet. Onam formu imzalanmış olması hekimi uygulama hatalarından doğan sorumluluktan kurtarmaz. Ayrıca form genel ve matbu ifadeler içeriyorsa, somut müdahalenin riskleri anlatılmamışsa veya müdahaleden hemen önce imzalatılmışsa aydınlatma eksikliği de ileri sürülebilir.

Onam formu imzalanmadan ameliyat yapıldı, ne yapabilirim?

Acil durumlar dışında hastanın aydınlatılmış onamı alınmadan yapılan müdahale hukuka aykırıdır. Aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü hekime ve hastaneye aittir. Müdahale tıbben başarılı olsa bile onamsız müdahale nedeniyle manevi tazminat istenebilir.

Ameliyatta vücudumda yabancı cisim unutuldu, dava açabilir miyim?

Evet. Ameliyat sırasında vücutta gazlı bez, alet veya benzeri yabancı cisim unutulması, özen yükümlülüğüne açık bir aykırılıktır ve komplikasyon olarak açıklanamaz. Bu durumda ek ameliyat giderleri, kazanç kaybı ve manevi tazminat talep edilebilir.

Yanlış ameliyat oldum, ne yapabilirim?

Yanlış organın veya uzvun ameliyat edilmesi ya da endikasyonu olmayan bir ameliyatın yapılması ağır bir uygulama hatasıdır. Tıbbi kayıtlarınızı alarak kamu hastanesindeyseniz idareye başvuru, özel hastanedeyseniz arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yoluna gidebilirsiniz; aynı zamanda savcılığa şikâyette bulunulabilir.

Doğum sırasında bebeğim zarar gördü, dava açabilir miyim?

Evet. Sezaryen kararında gecikme, doğum sırasında bebeğin oksijensiz kalması veya travmatik doğum gibi durumlarda hastane ve hekimin sorumluluğu doğabilir. Bu davalarda doğum takip kayıtları, fetal monitörizasyon çıktıları ve yenidoğan kayıtları belirleyicidir; çocuk ve ebeveynler adına ayrı ayrı tazminat istenebilir.

Malpraktis nedeniyle ne kadar tazminat alabilirim?

Maddi tazminat; tedavi giderleri, kazanç kaybı, maluliyet oranı ve bakıcı ihtiyacı gibi kalemlere göre aktüerya hesabıyla belirlenir. Manevi tazminat için sabit bir tutar yoktur; hâkim zararın ağırlığına ve olayın özelliklerine göre takdir eder. Kesin bir tutar ancak bilirkişi raporlarından sonra öngörülebilir.

Hastane tıbbi kayıtlarımı vermek istemedi, ne yapabilirim?

Hasta ve yasal temsilcileri tüm tıbbi kayıtların bir örneğini alma hakkına sahiptir. Hastaneye yazılı başvuru yapın; sonuç alamazsanız hasta hakları birimine ve Sağlık Bakanlığı iletişim kanallarına şikâyette bulunabilir, mahkemeden delil tespiti isteyebilirsiniz.

Malpraktis davasında ispat yükü kime aittir?

Hatalı uygulamanın ve zararın varlığını ispat yükü kural olarak hastadadır ve bu ispat genellikle bilirkişi raporlarıyla yapılır. Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini ise hekim ve hastane ispat etmelidir. Tıbbi kayıtların eksik veya çelişkili olması sağlık kuruluşu aleyhine değerlendirilebilir.

Malpraktis davası ne kadar sürer?

Bu davalarda Adli Tıp Kurumu veya üniversite bilirkişi raporları gerektiğinden süre genellikle diğer tazminat davalarından uzundur. Raporlara itiraz, ek rapor ve aktüerya hesabı süreleri ile istinaf aşaması toplam süreyi etkiler.

Hastane düşük tazminat teklif etti, kabul etmeli miyim?

Teklifi kabul etmeden önce maluliyet oranı, kazanç kaybı ve gelecekteki tedavi ihtiyacı dikkate alınarak gerçek zararın hesaplatılması önerilir. Kabul ederek imzalanan ibraname veya arabuluculuk anlaşması, ileride ek talepte bulunmayı engelleyebilir.

Hemşire veya sağlık teknisyeni hatası da malpraktis midir?

Evet. Hemşire, ebe, anestezi teknikeri ve diğer sağlık çalışanlarının mesleki standartlara aykırı uygulamaları da malpraktis kapsamındadır. Bu durumda hastane veya kamu hastanesinde idare sorumludur.

Estetik ameliyat sonucu zarar gördüm, dava açabilir miyim?

Evet. Estetik müdahalelerde belirli bir sonucun taahhüt edildiği hallerde eser sözleşmesi hükümleri uygulanabilir ve taahhüt edilen sonucun elde edilememesi sorumluluk doğurabilir. Ayrıca aydınlatma yükümlülüğü estetik işlemlerde daha sıkı değerlendirilir; riskler ayrıntılı biçimde anlatılmalıdır.

Malpraktis nedeniyle ceza davası açılabilir mi?

Evet. Tıbbi hata sonucu yaralanma veya ölüm gerçekleşmişse taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçundan Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunulabilir. Taksirle yaralamada şikâyet süresi altı aydır. Ceza ve tazminat süreçleri birbirinden bağımsız yürür; ancak ceza dosyasındaki raporlar tazminat davasında da delil olarak kullanılabilir.

Hekime doğrudan dava açabilir miyim?

Özel hastanede çalışan veya muayenehanesi olan hekime hastaneyle birlikte dava açılabilir. Kamu hastanesinde çalışan hekime ise doğrudan dava açılamaz; dava idareye karşı açılır ve idare daha sonra kusurlu personele rücu edebilir.

Yakınım tıbbi hata sonucu hayatını kaybetti, ne yapabiliriz?

Ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı, tüm yakınlar ise manevi tazminat talep edebilir. Ölüm nedeninin tespiti için otopsi yapılması önemlidir. Ayrıca taksirle öldürme suçundan savcılığa başvurulabilir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme yerine geçmez.

Erzurum MalpraktisAvukatı