Erzurum'da icra avukatı
İcra ve iflas hukuku, borcunu ödemeyen borçludan alacağın devlet gücüyle tahsil edilmesini düzenler. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na dayanan bu süreç; takip talebi ve ödeme emrinden hacze, satıştan paraların paylaştırılmasına kadar birbirine bağlı aşamalardan oluşur. İcra hukukunda şekil kuralları ve süreler katıdır; doğru takip yolunun seçilmemesi veya bir sürenin kaçırılması, haklı bir alacağın tahsilini yıllarca geciktirebilir ya da borçluyu ödemesi gerekmeyen bir borçla baş başa bırakabilir.
Erzurum Barosu'na kayıtlı Av. Mustafa Çağrı Köse; Erzurum icra daireleri nezdinde yürütülen takiplerde ve icra hukuk mahkemeleri ile genel mahkemelerde görülen icra davalarında hem alacaklılara hem borçlulara hukuki destek vermektedir. Takipler UYAP üzerinden günlük olarak izlenir.
Alacaklılar için
Takip başlatma, ihtiyati haciz, mal varlığı araştırması, haciz ve satış, itirazın iptali ve kaldırılması.
Borçlular için
Ödeme emrine itiraz, şikâyet, menfi tespit ve istirdat davaları, haczedilemezlik ve ihalenin feshi.
Ticari alacaklar
Çek, senet ve fatura alacaklarının takibi; arabuluculuk ve iflas yolu.
Kira ve nafaka
Kira alacağı ve tahliye takibi, nafaka alacaklarının icrası. Bkz. kira ve tahliye.
İcra hukukunda önemli süreler
İcra hukukundaki sürelerin büyük kısmı hak düşürücüdür; süre geçtikten sonra o hak kullanılamaz. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan süreleri bir arada göstermektedir.
| İşlem | Başlangıç | Süre |
|---|---|---|
| İlamsız takipte ödeme emrine itiraz | Ödeme emrinin tebliği | 7 gün |
| İlamsız takipte ödeme süresi | Ödeme emrinin tebliği | 7 gün |
| Kambiyo takibinde borca ve imzaya itiraz | Ödeme emrinin tebliği | 5 gün |
| Kambiyo takibinde ödeme süresi | Ödeme emrinin tebliği | 10 gün |
| İlamlı takipte icra emri ile ödeme | İcra emrinin tebliği | 7 gün |
| İcra müdürlüğü işlemine şikâyet | İşlemin öğrenilmesi | 7 gün |
| İtirazın kaldırılması talebi | İtirazın tebliği | 6 ay |
| İtirazın iptali davası | İtirazın tebliği | 1 yıl |
| İstirdat davası | Paranın tamamen ödenmesi | 1 yıl |
| Üçüncü kişinin istihkak iddiası | Haczin öğrenilmesi | 7 gün |
| İhalenin feshi | İhale / öğrenme tarihi | 7 gün (her hâlde 1 yıl) |
| İcra mahkemesi kararlarına istinaf | Kararın tebliği | 10 gün |
Şikâyet süresi kural olarak yedi gündür; ancak kamu düzenine aykırı işlemler ile hakkın yerine getirilmemesi veya sürüncemede bırakılması hâlinde şikâyet herhangi bir süreye bağlı değildir.
Takip yolları
Alacağın niteliğine göre farklı takip yolları vardır. Yanlış yolun seçilmesi takibin iptaline, zaman ve masraf kaybına yol açar.
| Takip yolu | Dayanak | Borçluya tanınan süre |
|---|---|---|
| İlamsız (genel haciz yoluyla) takip | Belge gerekmez; fatura, sözleşme, cari hesap | 7 gün itiraz |
| Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu | Çek, bono, poliçe | 5 gün itiraz, 10 gün ödeme |
| İlamlı takip | Mahkeme kararı ve ilam niteliğindeki belgeler | 7 gün ödeme |
| İpoteğin paraya çevrilmesi | İpotek akit tablosu | Ödeme emri / icra emri |
| Kiralanan taşınmazların tahliyesi | Kira sözleşmesi | Ödeme emri ve tahliye ihtarı |
| İflas yoluyla takip | Tacir borçlunun borcu | Ödeme emri, ardından iflas davası |
İlamsız takip ve itiraz
İlamsız takip, alacaklının elinde mahkeme kararı veya herhangi bir belge bulunmasa bile icra dairesine başvurarak başlatabildiği takiptir. Borçluya gönderilen ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Süresi içinde itiraz edilirse takip kendiliğinden durur.
Borçlu itiraz ederken borca, faize, imzaya veya yetkiye ilişkin itirazlarını açıkça belirtmelidir. Yetki itirazı yapılmazsa takip yapılan icra dairesi yetkili kabul edilir; imzaya özellikle itiraz edilmezse belgedeki imza kabul edilmiş sayılır. İtiraz, ödeme emrini gönderen icra dairesine veya herhangi bir icra dairesi aracılığıyla yapılabilir.
Ödeme emrine yedi gün içinde itiraz etmeyen borçlu hakkında haciz işlemleri başlayabilir. Haksız olduğunu düşündüğünüz bir takipte bile süresinde itiraz etmek, sonradan açılacak davalardan çok daha hızlı ve masrafsız bir yoldur.
Çek ve senet takipleri
Çek, bono ve poliçeye dayanan alacaklar için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu uygulanır. Bu takipte borçluya on gün ödeme süresi tanınır. Borca, imzaya veya zamanaşımına ilişkin itirazlar ise beş gün içinde doğrudan icra mahkemesine yapılmalıdır. İtiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; takibin durdurulması için mahkemeden ayrıca karar alınması gerekir.
Kambiyo takiplerinde icra mahkemesinin inceleme yetkisi sınırlıdır; borcun ödendiği veya ertelendiği ancak noterce onaylı ya da imzası ikrar edilmiş belgelerle ispat edilebilir. Senedin kambiyo senedi niteliği taşıyıp taşımadığı, düzenleme tarihi, vade ve imzalar ayrıca incelenmelidir. Kambiyo senetlerinde zamanaşımı süreleri kısadır: bonoda düzenleyene karşı vadeden itibaren üç yıl, çekte ise ibraz süresinin bitiminden itibaren altı aydır.
İtirazın iptali ve kaldırılması
Borçlu ödeme emrine itiraz edip takip durduğunda alacaklının iki yolu vardır:
İtirazın kaldırılması
Alacaklının elinde imzası noterce onaylı veya ikrar edilmiş bir borç belgesi, resmî daire veya yetkili makamlarca düzenlenmiş bir belge varsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu yol hızlıdır ancak belge şartı nedeniyle her alacakta kullanılamaz.
İtirazın iptali davası
Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde itirazın iptali davası açabilir. Bu dava icra mahkemesinde değil, alacağın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, iş veya tüketici mahkemesinde görülür. Ticari alacaklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Alacak likit ise ve itiraz haksız bulunursa borçlu, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilir; takip haksız bulunursa aynı tazminat alacaklı aleyhine de hükmedilebilir.
Menfi tespit ve istirdat
Menfi tespit davası, borçlu olmadığını düşünen kişinin takipten önce veya sonra açabileceği, borcun bulunmadığının tespitine yönelik davadır. Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat karşılığında takibin durdurulmasına karar verebilir. Takipten sonra açılan davada ise icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir istenebilir. Davada ispat yükü genel kurallara göre belirlenir: alacağın varlığını kural olarak alacaklı, borcun ödendiğini veya sona erdiğini ise borçlu ispat eder.
İstirdat davası, icra takibi nedeniyle borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan kişinin bu parayı geri almak için açtığı davadır ve paranın tamamen ödendiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Haciz ve haczedilemeyen mallar
Takip kesinleştikten sonra borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına, banka hesaplarına, maaşına, araçlarına ve üçüncü kişilerdeki alacaklarına haciz konulabilir. Tapu, araç, banka ve SGK kayıtları UYAP üzerinden sorgulanır ve elektronik haciz işlemleri yapılır.
| Mal / alacak | Haciz durumu |
|---|---|
| Maaş ve ücret | Kural olarak 1/4'ü haczedilir; nafaka alacakları önceliklidir |
| Banka hesapları | Haczedilebilir; maaş hesabındaki ücret sınırı korunur |
| Taşınmazlar ve araçlar | Haczedilebilir |
| Borçlu ve ailesi için lüzumlu ev eşyası | Haczedilemez |
| Borçlunun haline münasip evi | Haczedilemez (ipotek alacakları ve borçlunun feragati hariç) |
| Mesleği için gerekli araç ve gereçler | Haczedilemez |
| Emekli maaşı | Nafaka ve borçlunun rızası dışında haczedilemez |
Haczedilemeyen bir mala haciz konulması hâlinde, haczi öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunulabilir. Haciz sırasında mal borçlunun elinde bulunuyorsa malın borçluya ait olduğu karine olarak kabul edilir; malın kendisine ait olduğunu ileri süren üçüncü kişi bunu istihkak davası ile ispat etmelidir.
İhtiyati haciz
Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para alacağı için, borçlunun mallarını kaçırma ihtimaline karşı takipten önce de mahkemeden ihtiyati haciz kararı alınabilir. Alacaklı, kural olarak teminat göstermek zorundadır; alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz. Kambiyo senetlerine dayalı alacaklarda ihtiyati haciz daha kolay elde edilir. İhtiyati haciz kararının infazından sonra kanunda öngörülen süreler içinde takip başlatılmalı veya dava açılmalıdır; aksi hâlde haciz kendiliğinden kalkar.
Satış, ihale ve ihalenin feshi
Haczedilen malların satışı için önce kıymet takdiri yapılır; kıymet takdirine karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine itiraz edilebilir. Satış elektronik ortamda ihale yoluyla yapılır. Malın satılabilmesi için teklif edilen bedelin tahmin edilen değerin yüzde ellisini bulması ve rüçhanlı alacaklar ile satış masraflarını karşılaması gerekir.
İhalenin usulsüz yapılması, ihaleye fesat karıştırılması veya satış ilanının tebliğ edilmemesi gibi hallerde ihalenin feshi istenebilir. Şikâyet, ihaleden veya usulsüzlüğün öğrenilmesinden itibaren yedi gün ve her hâlde ihaleden itibaren bir yıl içinde icra mahkemesine yapılmalıdır. Haksız bulunan fesih taleplerinde başvurana para cezası verilebileceği de unutulmamalıdır.
İpotek, iflas ve nafaka icrası
İpoteğin paraya çevrilmesi
Taşınmaz üzerinde ipotek bulunan alacaklarda alacaklı, ilamlı veya ilamsız yolla ipoteğin paraya çevrilmesi için takip başlatabilir. Borçlu ödeme yapmazsa ipotekli taşınmaz satışa çıkarılır. İpotek akit tablosundaki faiz, limit ve vade hükümleri bu takiplerde dikkatle incelenmelidir.
İflas yoluyla takip
Ticaret siciline kayıtlı tacir borçlular hakkında iflas yoluyla takip yapılabilir. Ödeme emrine rağmen borç ödenmezse alacaklı asliye ticaret mahkemesinden borçlunun iflasına karar verilmesini isteyebilir. Borcunu ödeme güçlüğü çeken borçlular için konkordato da bir seçenek olabilir.
Nafaka icrası
Mahkeme kararıyla belirlenen nafaka alacakları için ilamlı takip yapılır. Nafaka alacakları maaş haczinde diğer alacaklardan önce gelir ve emekli maaşından da kesilebilir. Nafakayı ödemeyen borçlu hakkında şikâyet üzerine üç aya kadar tazyik hapsi verilebilir. Ayrıntılar için boşanma sayfamıza bakabilirsiniz.
İcra takibinde avukatla çalışmak
Süre kaçırma
Yedi ve beş günlük itiraz, yedi günlük şikâyet ve ihale süreleri hak düşürücüdür.
Yanlış takip yolu
Alacağa uygun olmayan takip yolu, takibin iptaline ve masraf kaybına yol açar.
Eksik mal araştırması
Mal varlığının zamanında araştırılmaması alacağın tahsil edilemez hâle gelmesine neden olabilir.
Haczedilmezlik
Haczedilemeyen mallar ve maaş sınırları bilinmediğinde gereksiz kayıplar yaşanır.
Dosyanız nasıl ilerler?
- 1
Belge incelemesi
Alacak belgeleri veya ödeme emri incelenir, süreler hesaplanır.
- 2
Takip veya itiraz
Doğru takip yolu seçilir ya da süresinde itiraz yapılır.
- 3
Haciz veya dava
Mal varlığı araştırılır, haciz uygulanır veya gerekli dava açılır.
- 4
Tahsil ve kapanış
Satış, tahsilat ve dosyanın kapatılması UYAP üzerinden izlenir.
Sık sorulan sorular
İcra takibi nedir, nasıl başlatılır?
Ödeme emri aldım, ne yapmalıyım?
7 günlük itiraz süresini kaçırdım, ne yapabilirim?
Gerçekte borçlu değilim ama icra takibi başlatıldı, ne yapabilirim?
Alacaklıyım, borçlu ödeme yapmıyor, ne yapabilirim?
Haciz nedir, hangi mallara haciz konulabilir?
Maaşıma haciz konuldu, ne yapabilirim?
Evime haciz geldi, ne yapmalıyım?
Haczedilen malım satılıyor, ihalenin durdurulması mümkün mü?
İhale yapıldı, ihalenin iptali mümkün mü?
Çek nedeniyle hakkımda icra takibi başlatıldı, ne yapabilirim?
İcra takibinde zamanaşımı var mı?
Borcumu nasıl ödemeliyim, ödersem haciz kalkar mı?
İcra takibinde masraflar ne kadar?
Nafaka borcum birikti, icra gelecek mi?
İcra dosyamı nasıl sorgulayabilirim?
İcra yoluyla taşınmaz satın alabilir miyim?
Alacaklı beni sürekli arayarak rahatsız ediyor, ne yapabilirim?
Yurt dışında yaşıyorum, Türkiye'de icra takibi başlatılabilir mi?
İcra takibi için avukat tutmak zorunlu mu?
Ödeme emrine nereye itiraz edilir?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme yerine geçmez.
