Yakutiye · Erzurum Avukat MUSTAFA ÇAĞRI KÖSE
  1. Ana Sayfa
  2. Faaliyet Alanları
  3. Tüketici Hukuku

Tüketici Hukuku · Erzurum

Erzurum Tüketici HukukuAvukatı

Ayıplı mal ve hizmet, kilometresi düşürülmüş veya hasar kaydı gizlenmiş araçlar, garanti ve internet alışverişi uyuşmazlıklarında; tüketici hakem heyeti, arabuluculuk ve tüketici mahkemesi süreçlerinde hukuki destek.

14 günİnternet ve mesafeli satışlarda cayma hakkı süresi
2 yılAyıplı malda tesliminden itibaren zamanaşımı (konutta 5 yıl)
6 ayBu süre içinde ortaya çıkan ayıp teslimde var sayılır
HarçsızTüketici davaları harçtan muaftır

Erzurum'da tüketici hukuku avukatı

Tüketici hukuku, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla mal ve hizmet satın alan kişilerin haklarını korur. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; ayıplı mal ve hizmet, garanti, mesafeli satış, abonelik, ön ödemeli konut satışı ve haksız sözleşme şartları gibi günlük hayatta sık karşılaşılan konuları düzenler. Tüketici, satıcıya ve sağlayıcıya karşı daha güçlü bir konumda korunur; örneğin tüketici davaları harçtan muaftır ve tüketici kendi yerleşim yerinde dava açabilir.

Erzurum'da ikinci el araç alım satımı, beyaz eşya ve elektronik ürünler, internet alışverişi ve konut projeleri tüketici uyuşmazlıklarının başlıca kaynaklarıdır. Erzurum Barosu'na kayıtlı Av. Mustafa Çağrı Köse; tüketici hakem heyeti başvurularından arabuluculuk ve tüketici mahkemesi davalarına kadar tüketicilere hukuki destek vermektedir. Özel hastanelerdeki tıbbi hata iddiaları da tüketici mahkemesinde görülür; ayrıntılar için malpraktis sayfamıza bakabilirsiniz.

Hakem heyeti mi, mahkeme mi?

Tüketici hakem heyetiTüketici mahkemesi
Ne zaman?Her yıl belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarParasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar
Ön şartYok; doğrudan başvurulurKural olarak arabuluculuğa başvuru
MasrafBaşvuru ücretsizdirHarçtan muaftır
Başvuru yerie-Devlet veya tüketicinin yerleşim yeriTüketicinin yerleşim yeri mahkemesi
Karara itirazTebliğden itibaren 15 gün içinde tüketici mahkemesineİstinaf yolu

Hakem heyetleri için parasal sınırlar her yıl yeniden ilan edildiğinden, başvurudan önce güncel sınırın kontrol edilmesi gerekir. Parasal sınırın altındaki bir uyuşmazlık için doğrudan mahkemede dava açılması davanın usulden reddine yol açabilir. Tüketici, kendi yerleşim yerindeki hakem heyetine veya mahkemeye başvurabilir; Erzurum'da oturan bir tüketici, ürünü başka bir ildeki satıcıdan almış olsa bile Erzurum'da başvuru yapabilir.

Tüketici hukukunda önemli süreler

KonuBaşlangıçSüre
Mesafeli satışta cayma hakkıMalın teslimi14 gün
Cayma sonrası satıcının bedeli iadesiCayma bildirimi14 gün
Ayıplı mal zamanaşımıMalın teslimi2 yıl
Konut ve tatil amaçlı taşınmazda ayıp zamanaşımıTaşınmazın teslimi5 yıl
Ayıbın teslim anında var sayılmasıMalın teslimi6 ay
Asgari garanti süresiMalın teslimi2 yıl
Garantide azami tamir süresiServise teslim20 iş günü (otomobilde 30)
Hakem heyeti kararına itirazKararın tebliği15 gün
Ön ödemeli konut satışında caymaSözleşmenin kurulması14 gün

Ayıp teslimden sonra ortaya çıksa bile iki yıllık süre teslim tarihinden başlar. Ancak ayıp satıcının ağır kusuru veya hilesiyle gizlenmişse bu kısa zamanaşımı süresi uygulanmaz; kilometre düşürme ve hasar kaydının gizlenmesi bunun tipik örnekleridir.

Ayıplı mal ve seçimlik haklar

Ayıplı mal; teslim anında sözleşmeye, ambalajında, etiketinde, tanıtımında veya reklamında belirtilen niteliklere uymayan ya da benzer mallarda bulunması gereken nitelikleri taşımayan maldır. Montajı satıcı tarafından yapılması gereken malların hatalı montajı da ayıp sayılır.

Seçimlik hakNe zaman uygun?
Sözleşmeden dönme (bedel iadesi)Ayıp ağırsa ve malı artık kullanmak istemiyorsanız
Ayıp oranında bedel indirimiMalı kullanmaya devam etmek istiyorsanız
Ücretsiz onarımAyıp giderilebilir nitelikteyse
Ayıpsız misli ile değiştirmeAynı ürünün sorunsuz bir örneği temin edilebiliyorsa

Satıcı, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlüdür; ancak seçilen hakkın satıcı için orantısız güçlük doğurması hâlinde diğer haklardan biri uygulanabilir. Bu hakların yanında ayıp nedeniyle uğranılan zararın tazmini de istenebilir. Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir; bu durumda ayıbın sonradan oluştuğunu satıcının ispat etmesi gerekir. Seçimlik hak bir kez kullanıldıktan sonra kural olarak değiştirilemeyeceğinden, hangi hakkın talep edileceği baştan dikkatle belirlenmelidir.

Kilometresi düşürülmüş araçlar

İkinci el araçlarda kilometre sayacının değiştirilerek aracın daha az kullanılmış gibi gösterilmesi, aracın değerini doğrudan etkileyen bir ayıptır. Satıcı, kilometreyi kendisi düşürmemiş veya bundan haberi olmasa bile ayıptan sorumludur; satıcının sorumluluğu kusura bağlı değildir.

Nasıl tespit edilir?

Araç muayene kayıtları, servis ve bakım geçmişi, sigorta hasar kayıtları ve önceki ilanlardaki kilometre bilgileri karşılaştırılarak kilometre düşürme tespit edilebilir. Muayene geçmişi e-Devlet üzerinden sorgulanabilir. Gerektiğinde aracın elektronik kontrol ünitelerindeki kayıtlar bilirkişi tarafından incelenir; bu inceleme mahkeme kanalıyla yaptırılmalıdır.

Hangi mahkeme?

Aracı ticari olarak araç alım satımı yapan bir galeri veya şirketten aldıysanız uyuşmazlık tüketici mahkemesinde, bir şahıstan aldıysanız asliye hukuk mahkemesinde görülür. Bedel iadesi, değer kaybı oranında bedel indirimi ve zararın tazmini talep edilebilir. Kilometre düşürme hileyle gizlenmiş bir ayıp olduğundan iki yıllık kısa zamanaşımı süresi uygulanmaz.

Ceza boyutu

Kilometrenin bilerek düşürülmesi veya bunun bilinerek gizlenmesi dolandırıcılık suçunu oluşturabilir. Savcılığa yapılacak şikâyet ile hukuk davası birlikte yürütülebilir; ceza soruşturmasında toplanan bilirkişi raporları tazminat davasında da delil olarak kullanılabilir.

Ayıplı araç, hasar kaydı ve garanti

Sıfır veya ikinci el araçta tekrarlayan arızalar, gizlenen hasar ve boya kaydı, şasi veya motor sorunları ayıplı mal kapsamındadır. Satış sırasında sigorta hasar kaydının bildirilmemesi veya ilanda "hatasız" ya da "boyasız" denmesine rağmen aracın hasarlı çıkması hâlinde seçimlik haklar kullanılabilir. Hasar kaydının bilerek gizlenmesi hile niteliğinde olduğundan kısa zamanaşımı süresi uygulanmaz.

Garanti süresi içindeki araçlarda ve diğer ürünlerde aşağıdaki hallerden biri gerçekleşirse tüketici, ücretsiz değişim, bedel iadesi veya bedel indirimi talep edebilir:

DurumÖlçüt
Aynı arızanın tekrarlanmasıGaranti süresi içinde ikiden fazla
Farklı arızalarBir yıl içinde dörtten fazla veya garanti süresince toplam altıdan fazla
Tamir süresinin aşılması20 iş günü; binek otomobil ve kamyonette 30 iş günü
Tamirin mümkün olmamasıYetkili servis raporuyla belgelenmesi

İnternet alışverişi ve cayma hakkı

İnternet, telefon veya katalog yoluyla yapılan mesafeli satışlarda tüketici, malın teslim alındığı tarihten itibaren on dört gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Hizmet sözleşmelerinde süre, sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Satıcı, cayma bildiriminden itibaren on dört gün içinde ödenen bedeli iade etmek zorundadır.

Tüketicinin istekleri doğrultusunda kişiye özel hazırlanan ürünler, çabuk bozulan ürünler, ambalajı açılmış hijyen ürünleri ve tesliminden sonra ambalajı açılmış dijital içerikler gibi bazı mallarda cayma hakkı kullanılamaz. Satıcının cayma hakkı hakkında tüketiciyi bilgilendirmemesi hâlinde cayma süresi uzar.

Abonelik sözleşmeleri

İnternet, telefon, televizyon ve benzeri abonelik sözleşmelerinde tüketici, sözleşmeyi dilediği zaman hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden feshedebilir. Taahhütlü aboneliklerde taahhüt süresi dolmadan fesih yapılırsa, tüketiciden istenebilecek tutar, taahhüt nedeniyle sağlanan indirimlerin toplamı ile kalan süreye ait ücretin hangisi daha düşükse onunla sınırlıdır.

Hizmetin taahhüt edilen hız ve kalitede sunulmaması, sözleşme şartlarının tüketicinin onayı olmadan değiştirilmesi veya taşınılan yeni adreste hizmetin teknik olarak verilememesi gibi hallerde ise taahhüt bedeli de istenemez. Haksız olarak tahsil edilen cayma bedellerinin iadesi için tüketici hakem heyetine başvurulabilir.

Konut alımında tüketici hakları

Müteahhitten veya inşaat şirketinden konut alan kişi, konutu kendisi veya ailesi için aldıysa tüketici sayılır. Dairenin geç teslimi, projeye aykırılık, eksik ve ayıplı imalatlar nedeniyle seçimlik haklar kullanılabilir; gecikme nedeniyle kira kaybı da talep edilebilir. Konutlarda ayıp zamanaşımı süresi teslimden itibaren beş yıldır.

Ön ödemeli konut satışında, yani konut teslim edilmeden önce bedelin tamamen veya kısmen ödendiği satışlarda, sözleşmenin noterde düzenlenmesi zorunludur. Tüketici sözleşmenin kurulmasından itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir; ayrıca kanunda belirtilen süre içinde sözleşmeyi feshederse satıcı ancak sınırlı bir tazminat isteyebilir. Kapora verirken sözleşmenin şekli ve içeriği mutlaka incelenmelidir.

Haksız sözleşme şartları

Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve tarafların hak ve yükümlülüklerinde tüketici aleyhine dengesizliğe yol açan şartlar haksız şart sayılır ve kesin olarak hükümsüzdür. Sözleşmenin geri kalanı geçerliliğini korur. Satıcıya tek taraflı fiyat değiştirme yetkisi veren, aşırı cezai şart öngören veya tüketicinin dava hakkını sınırlayan şartlar bu kapsamda sıkça karşılaşılır. Banka ve kredi sözleşmelerinde tahsil edilen bazı masraf ve ücretler de bu çerçevede değerlendirilebilir.

Tüketici uyuşmazlığında avukatla çalışmak

Doğru merci

Parasal sınıra göre hakem heyeti veya mahkemenin seçilmesi, usulden ret riskini önler.

Doğru seçimlik hak

Bir kez kullanılan seçimlik hak sonradan değiştirilemeyebilir.

Delil ve bilirkişi

Kilometre ve hasar kayıtları ile servis raporlarının zamanında toplanması.

Zamanaşımı

İki yıllık sürenin hileli satışlarda uygulanmadığının doğru ileri sürülmesi.

Dosyanız nasıl ilerler?

  1. 1

    Belge toplama

    Fatura, sözleşme, ilan, servis ve muayene kayıtları bir araya getirilir.

  2. 2

    Satıcıya bildirim

    Ayıp ve seçilen hak satıcıya yazılı olarak bildirilir.

  3. 3

    Hakem heyeti veya arabuluculuk

    Tutara göre hakem heyetine ya da arabuluculuğa başvurulur.

  4. 4

    Dava ve icra

    Gerekirse tüketici mahkemesinde dava açılır, karar icra yoluyla tahsil edilir.

Sık sorulan sorular

Aldığım ürün bozuk çıktı, ne yapabilirim?
Satıcıya ayıbı yazılı olarak bildirip sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme haklarından birini seçebilirsiniz. Satıcı talebinizi yerine getirmezse, uyuşmazlığın tutarına göre tüketici hakem heyetine başvurabilir veya arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Ayıplı malda zamanaşımı ne kadardır?
Ayıp daha sonra ortaya çıksa bile malın tesliminden itibaren iki yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıldır. Ancak ayıp satıcının ağır kusuru veya hilesiyle gizlenmişse bu süreler uygulanmaz.
Kilometresi düşürülmüş araç aldım, ne yapabilirim?
Muayene ve servis kayıtlarını e-Devlet ve yetkili servislerden alarak kilometre farkını belgeleyin. Galeriden aldıysanız tüketici mahkemesinde, şahıstan aldıysanız asliye hukuk mahkemesinde bedel iadesi veya bedel indirimi talep edebilirsiniz. Ayrıca dolandırıcılık şüphesiyle savcılığa şikâyette bulunabilirsiniz.
Satıcı kilometre düşürülmesinden habersizdi, yine de dava açabilir miyim?
Evet. Satıcının ayıptan sorumluluğu kusura bağlı değildir; kilometreyi kimin düşürdüğü veya satıcının bunu bilip bilmediği hukuk davası bakımından önemli değildir. Satıcının bilmemesi yalnızca ceza sorumluluğu bakımından önem taşır.
Kilometre düşürme davasında zamanaşımı ne kadardır?
Kilometre düşürme hileyle gizlenmiş bir ayıp olduğundan, teslimden itibaren iki yıllık kısa zamanaşımı süresi uygulanmaz. Bu durumda genel zamanaşımı süreleri gündeme gelir. Yine de delillerin kaybolmaması için ayıbı öğrendikten sonra gecikmeden harekete geçilmesi önerilir.
İnternetten aldığım ürünü iade edebilir miyim?
Evet. Mesafeli satışlarda ürünü teslim aldığınız tarihten itibaren on dört gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden cayma hakkınızı kullanabilirsiniz. Kişiye özel hazırlanan, çabuk bozulan veya ambalajı açılmış hijyen ürünleri gibi bazı ürünler bu hakkın dışındadır.
Satıcı iade yapmıyorsa ne yapabilirim?
Cayma bildiriminizi yazılı olarak yapın ve belgeleyin. Satıcı on dört gün içinde bedeli iade etmezse, tutara göre e-Devlet üzerinden tüketici hakem heyetine başvurabilir veya arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Tüketici davası açmak için harç ödenmesi gerekiyor mu?
Hayır. Tüketici mahkemelerinde tüketiciler tarafından açılan davalar harçtan muaftır. Hakem heyetine başvuru da ücretsizdir. Ancak bilirkişi ve tebligat gibi yargılama giderleri davanın sonunda haksız çıkan tarafa yüklenir.
Garanti süresi içinde aracım arızalandı, ne yapabilirim?
Aracı yetkili servise teslim edin ve servis kayıtlarını saklayın. Tamir süresi otuz iş gününü aşarsa, aynı arıza garanti süresi içinde ikiden fazla tekrarlanırsa veya bir yıl içinde dörtten fazla farklı arıza çıkarsa ücretsiz değişim, bedel iadesi veya bedel indirimi talep edebilirsiniz.
Araçtaki hasar kaydı gizlendi, ne yapabilirim?
Satış sırasında bildirilmeyen sigorta hasar kaydı veya boya ve değişen parçalar ayıp niteliğindedir. Hasar kaydı bilerek gizlenmişse kısa zamanaşımı uygulanmaz. Bedel iadesi veya değer kaybı oranında bedel indirimi talep edebilirsiniz.
Abonelik sözleşmemden ceza ödemeden çıkabilir miyim?
Abonelik sözleşmesini her zaman feshedebilirsiniz. Taahhütlü aboneliklerde erken fesihte istenebilecek tutar, sağlanan indirimler toplamı ile kalan süre ücretinden düşük olanla sınırlıdır. Hizmet taahhüt edilen kalitede verilmiyorsa veya şartlar onayınız olmadan değiştirildiyse bu tutar da istenemez.
Beyaz eşyam garantide tamir edilmedi, ne yapabilirim?
Garanti kapsamındaki ürünlerin azami tamir süresi yirmi iş günüdür. Bu süre aşılırsa, aynı arıza tekrarlanırsa veya servis tamirin mümkün olmadığını raporlarsa ücretsiz değişim, bedel iadesi veya bedel indirimi isteyebilirsiniz. Satıcı ve üretici bu konuda birlikte sorumludur.
Konut almak için kapora verdim, cayabilir miyim?
Ön ödemeli konut satışlarında sözleşmenin noterde yapılması zorunludur ve tüketici sözleşmenin kurulmasından itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. Noterde yapılmamış satış sözleşmeleri geçersiz olduğundan ödenen kaporanın iadesi istenebilir. Somut durum sözleşmenin içeriğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Aldığım ürünün özelliği reklamdaki gibi değil, hakkım var mı?
Evet. Reklamda, tanıtımda veya etikette belirtilen özellikleri taşımayan ürün ayıplı sayılır ve seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz. Ayrıca yanıltıcı reklamlar için Ticaret Bakanlığı'na şikâyette bulunulabilir.
İkinci el araç aldım, sonradan hasar kaydı çıktı. Dava açabilir miyim?
Evet. Satıcı hasar kaydını bildirmemişse veya ilanda aracın hasarsız olduğunu belirtmişse ayıp hükümleri uygulanır. Galeriden alınan araçlarda tüketici mahkemesinde, şahıstan alınanlarda asliye hukuk mahkemesinde bedel iadesi veya bedel indirimi talep edilebilir.
Tüketici hakem heyetine nasıl başvururum?
Başvuru e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi aracılığıyla veya yerleşim yerinizdeki il ya da ilçe ticaret müdürlüğüne dilekçeyle yapılabilir. Fatura, sözleşme ve yazışmaları başvuruya eklemelisiniz. Başvuru ücretsizdir ve uyuşmazlığın tutarı her yıl ilan edilen parasal sınırın altında olmalıdır.
Tüketici mahkemesine gitmeden önce arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Hakem heyetinin görev alanı dışında kalan tüketici uyuşmazlıklarında dava açmadan önce kural olarak arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır.
Ayıbı ispat etmek zorunda mıyım?
Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir; bu durumda aksini satıcının ispat etmesi gerekir. Altı aydan sonra ortaya çıkan ayıplarda ise ayıbın teslim anında var olduğunu kural olarak tüketici ispat eder; bu ispat genellikle bilirkişi incelemesiyle yapılır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme yerine geçmez.

Randevu

Tüketici hakkınızı birlikte takip edelim.