Erzurum çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma konusunda ya da boşanmanın sonuçları olan velayet, nafaka, tazminat ve eşya gibi konularda anlaşamadığı durumlarda açılan davadır. Anlaşmalı boşanma tek celsede sonuçlanabilirken, çekişmeli boşanma tanıkların dinlendiği, delillerin toplandığı ve kusurun tartışıldığı uzun bir süreçtir. Bu rehberde çekişmeli boşanma sebeplerini, davanın Erzurum Aile Mahkemesi’nde hangi aşamalardan geçtiğini, dava sürerken alınabilecek tedbirleri, delilleri, süreyi ve masrafları anlatıyoruz.
İçindekiler
- Erzurum çekişmeli boşanma davası nedir?
- Çekişmeli boşanma sebepleri
- Erzurum çekişmeli boşanma davası nerede açılır?
- Çekişmeli boşanma süreci: 8 aşama
- Dava sürerken alınabilecek tedbirler
- Çekişmeli boşanmada deliller
- Kusur ve boşanmanın sonuçları
- Çekişmeli boşanma davası masrafları
- Erzurum çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
- Erzurum’da çekişmeli boşanma davalarında sık görülen durumlar
- Erzurum çekişmeli boşanma davası için avukat desteği
- Sıkça sorulan sorular
Erzurum çekişmeli boşanma davası nedir?
Türk Medeni Kanunu, boşanmayı yalnızca kanunda sayılan sebeplerden birinin varlığı halinde kabul eder. Eşlerden biri boşanmak istemiyorsa ya da boşanmayı kabul etse bile velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı konusunda anlaşma sağlanamıyorsa dava çekişmeli olarak görülür. Eşler başlangıçta anlaşamayıp dava devam ederken uzlaşırsa, çekişmeli dava anlaşmalı davaya dönüştürülebilir. Anlaşmalı boşanmanın şartlarını Erzurum anlaşmalı boşanma rehberimizde anlattık.
Çekişmeli boşanma sebepleri
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 161 ile 166. maddeleri boşanma sebeplerini iki gruba ayırır:
| Boşanma sebebi | TMK maddesi | Türü |
|---|---|---|
| Zina (aldatma) | 161 | Özel |
| Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış | 162 | Özel |
| Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme | 163 | Özel |
| Terk | 164 | Özel |
| Akıl hastalığı | 165 | Özel |
| Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik) | 166/1 | Genel |
| Ortak hayatın yeniden kurulamaması (fiili ayrılık) | 166/4 | Genel |
Uygulamada açılan davaların büyük çoğunluğu evlilik birliğinin temelinden sarsılması, yani şiddetli geçimsizlik sebebine dayanır. Bu sebepte eşlerin ortak hayatı sürdürmelerinin artık beklenemeyecek kadar geçimsizliğe düşmüş olması aranır. Özel sebeplerde ise yalnızca o olayın ispatı yeterlidir; örneğin zina ispatlanırsa ayrıca evliliğin sarsıldığını göstermeye gerek yoktur. Davada birden fazla sebep birlikte ileri sürülebilir.
Fiili ayrılık nedeniyle boşanma
Daha önce açılan bir boşanma davası reddedilmiş ve kararın kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir. Bu yol, karşı tarafın boşanmaya direndiği ve kusurun ispatının zor olduğu durumlarda önemli bir çıkıştır.
Erzurum çekişmeli boşanma davası nerede açılır?
Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Erzurum merkezde, yani Yakutiye, Palandöken ve Aziziye’de oturan eşler için görevli mahkeme Erzurum Adliyesi’ndeki Erzurum Aile Mahkemesidir. Aile mahkemesi kurulmamış ilçelerde, örneğin Oltu, Horasan, Pasinler veya İspir’de, davaya asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.
Boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk yoktur; dava doğrudan mahkemede açılır. Eşlerden biri yurt dışında yaşıyorsa da dava Türkiye’deki yetkili mahkemede açılabilir.
Çekişmeli boşanma süreci: 8 aşama
- Dava dilekçesi: Dilekçede boşanma sebebi, yaşanan olaylar tarihleriyle birlikte, talepler (velayet, nafaka, tazminat, ziynet eşyası) ve deliller ayrıntılı olarak yazılır. Dava açılırken başvurma harcı, peşin harç ve tebligat ile tanık giderleri için gider avansı yatırılır.
- Tensip zaptı ve tedbirler: Mahkeme dosyayı ön incelemeye hazırlarken, talep halinde tedbir nafakası, çocukla kişisel ilişki ve konut kullanımı gibi geçici önlemlere karar verebilir.
- Cevap dilekçesi: Davalı eş, dilekçenin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap verir. Bu dilekçede karşı dava da açılabilir.
- Cevaba cevap ve ikinci cevap: Boşanma davaları yazılı yargılama usulüne tabidir; taraflar ikişer hafta içinde cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verir.
- Ön inceleme duruşması: Mahkeme uyuşmazlık konularını belirler, tarafları sulhe teşvik eder ve delillerin toplanmasına karar verir.
- Tahkikat: Tanıklar dinlenir, yazışmalar ve kayıtlar incelenir. Çocuk varsa mahkeme, uzman pedagog veya sosyal çalışmacıdan sosyal inceleme raporu alır.
- Sözlü yargılama ve karar: Taraflar son beyanlarını verir ve mahkeme boşanma, velayet, nafaka ve tazminat hakkında karar verir.
- İstinaf ve temyiz: Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Erzurum Aile Mahkemesi kararlarının istinaf incelemesini Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi yapar. Boşanma kararları ayrıca Yargıtay’a temyiz edilebilir.
Dava sürerken alınabilecek tedbirler
Çekişmeli boşanma uzun sürebileceği için, dava devam ederken ortaya çıkan ihtiyaçlar geçici tedbirlerle karşılanır:
- Tedbir nafakası: Geliri olmayan veya düşük olan eş ve çocuklar için dava süresince ödenecek nafaka.
- Geçici velayet ve kişisel ilişki: Çocuğun dava süresince kimin yanında kalacağı ve diğer ebeveynle görüşme düzeni.
- Aile konutu: Ortak konutta hangi eşin kalacağı ve eşyaların kullanımı.
- Koruma kararı: Şiddet veya tehdit varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve koruma tedbirleri ayrıca istenebilir.
Ayrıca dava sürerken eşlerden birinin mal kaçırma ihtimali varsa, taşınmazlara ihtiyati tedbir konulması talep edilebilir. Bu talep özellikle mal paylaşımı davası açılacaksa önemlidir.
Çekişmeli boşanmada deliller
Boşanma davalarında hâkim delilleri serbestçe değerlendirir. Erzurum çekişmeli boşanma davası dosyalarında en sık kullanılan deliller şunlardır:
- Tanıklar: Aile üyeleri, komşular ve arkadaşlar. Akraba tanıklığı boşanma davalarında kabul edilir; mahkeme beyanların tutarlılığına bakar.
- Mesajlar ve sosyal medya: WhatsApp yazışmaları, e-postalar ve sosyal medya paylaşımları. Bu deliller hukuka uygun yolla elde edilmiş olmalıdır; eşin telefonuna izinsiz girilerek elde edilen kayıtlar delil olarak kabul edilmeyebilir ve suç oluşturabilir.
- Resmi kayıtlar: Darp raporları, karakol tutanakları, koruma kararları, hastane kayıtları.
- Banka ve harcama kayıtları: Eşin ekonomik şiddetini veya sadakatsizliğini gösteren harcamalar.
Davacı, dava dilekçesinde dayandığı olayları ve delillerini eksiksiz göstermelidir. Dilekçede yer almayan olaylar, kural olarak sonradan davaya eklenemez.
Kusur ve boşanmanın sonuçları
Çekişmeli boşanmada mahkeme, tarafların kusur oranını belirler. Kusur; maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası talepleri bakımından belirleyicidir. Daha ağır kusurlu eş, diğerinden tazminat isteyemez ve yoksulluk nafakası alamaz. Velayet ise kusura göre değil, çocuğun üstün yararına göre belirlenir. Bu konuları Erzurum boşanma avukatı sayfamızda ve ilgili rehberlerimizde ayrıntılı ele alıyoruz.
Çekişmeli boşanma davası masrafları
Boşanma davası maktu harca tabidir; yani harç, talep edilen nafaka veya tazminat miktarına göre değil, sabit tutar üzerinden alınır. Dava açılırken başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve tebligat ile tanık ücretlerini karşılamak için gider avansı yatırılır. Bu tutarlar her yıl yeniden belirlenir. Ziynet eşyası ve mal paylaşımı gibi para ile ölçülebilen talepler ise nispi harca tabidir ve talep edilen değer üzerinden harç alınır.
Avukatlık ücreti ise dosyanın kapsamına, tanık sayısına ve talep edilen konulara göre belirlenir; Türkiye Barolar Birliği’nin yayımladığı avukatlık asgari ücret tarifesinin altında kalamaz. Davayı kaybeden taraf, karşı tarafın yargılama giderlerini ve tarifedeki vekalet ücretini ödemeye mahkûm edilir. Ekonomik durumu yetersiz olan eşler, adli yardım talebinde bulunarak harç ve giderleri ödemeden dava açabilir.
Karşı dava
Davalı eş de kendisinin boşanmak istediğini, ancak kusurun davacıda olduğunu düşünüyorsa, cevap dilekçesiyle birlikte karşı dava açabilir. Karşı dava açılmazsa ve davacının davası ispat edilemezse, dava reddedilir ve eşler evli kalır; davalı eş kendi boşanma sebeplerine dayanarak boşanma kararı alamaz. Davalı eşin tazminat ve nafaka talepleri ise cevap dilekçesinde de ileri sürülebilir, ancak bu taleplerin harcının yatırılması ve dayandığı olayların açıkça yazılması gerekir. Bu nedenle Erzurum çekişmeli boşanma davası açıldığında davalı tarafın, cevap süresi içinde karşı dava konusunu mutlaka değerlendirmesi gerekir.
Erzurum çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Davanın süresi; tanık sayısına, sosyal inceleme raporuna, karşı dava açılıp açılmadığına ve istinaf aşamasına göre değişir. İlk derece mahkemesinde çekişmeli boşanma davaları genellikle bir ila iki yıl arasında sonuçlanır; istinaf ve temyiz bu süreye eklenir. Taraflar dava sırasında uzlaşırsa dava anlaşmalı boşanmaya dönüştürülerek çok daha kısa sürede bitirilebilir.
Davanın gereksiz yere uzamaması için tarafların yapabileceği şeyler de vardır. Tanıkların adreslerinin dilekçede doğru ve eksiksiz yazılması, tebligat sorunlarını önler. Delillerin ön inceleme duruşmasına kadar mahkemeye sunulması, ek süre talepleri nedeniyle duruşmaların ertelenmesinin önüne geçer. Çocuğun bulunduğu dosyalarda sosyal inceleme için yapılacak ev ziyaretine ve görüşmelere zamanında katılmak da raporun gecikmeden hazırlanmasını sağlar. Erzurum çekişmeli boşanma davası sürerken adresiniz değişirse bunu mahkemeye hemen bildirmeniz gerekir; aksi halde tebligatlar eski adrese yapılır ve önemli süreler kaçırılabilir.
Erzurum’da çekişmeli boşanma davalarında sık görülen durumlar
- Geniş aileyle aynı evde yaşama: Eşlerin eşin ailesiyle aynı evde veya aynı binada oturduğu durumlarda aile büyüklerinin evliliğe müdahalesi sık ileri sürülen bir sebeptir. Eşin, ailesinin bu müdahalesine sessiz kalması da kusur olarak değerlendirilebilir.
- Başka şehirde çalışan eş: Eşlerden birinin iş için uzun süre başka şehirde veya yurt dışında bulunması, fiili ayrılık ve terk iddialarını gündeme getirir.
- İlçelerde açılan davalar: İlçede oturan eşler davayı ilçe adliyesinde açabileceği gibi, şartları varsa Erzurum merkezdeki aile mahkemesinde de açabilir.
- Ziynet eşyası uyuşmazlıkları: Düğünde takılan altınların kime ait olduğu, boşanma davalarıyla birlikte en sık çekişme konusudur ve ayrıca talep edilmelidir.
Erzurum çekişmeli boşanma davası için avukat desteği
Çekişmeli boşanmada dava dilekçesinin kapsamı, delillerin hukuka uygunluğu ve tanıkların doğru seçilmesi, hem boşanma kararını hem de nafaka, tazminat ve velayet sonuçlarını doğrudan belirler. Av. Mustafa Çağrı Köse olarak Erzurum çekişmeli boşanma davası süreçlerini dava dilekçesinden istinaf ve temyiz aşamasına kadar, Erzurum’un tüm ilçelerinde ve çevre illerde takip ediyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Erzurum çekişmeli boşanma davası hangi mahkemede açılır?
Erzurum merkezde oturan eşler için dava Erzurum Aile Mahkemesi’nde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan ilçelerde davaya asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.
Çekişmeli boşanma ne kadar sürer?
İlk derece mahkemesinde genellikle bir ila iki yıl sürer. İstinaf ve temyiz aşamaları bu süreye eklenir. Taraflar uzlaşırsa dava anlaşmalı boşanmaya dönüşerek kısa sürede sonuçlanabilir.
Eşim boşanmak istemezse boşanabilir miyim?
Evet. Kanundaki boşanma sebeplerinden biri ispatlanırsa, eşin rızası olmadan da boşanmaya karar verilir. Ayrıca reddedilen bir davadan sonra üç yıl ortak hayat kurulamazsa fiili ayrılık sebebiyle boşanma istenebilir.
Boşanma davası için arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hayır. Boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk yoktur; dava doğrudan aile mahkemesinde açılır.
Çekişmeli boşanmada WhatsApp mesajları delil olur mu?
Evet, hukuka uygun yolla elde edilmişlerse delil olarak kullanılabilir. Eşin telefonuna izinsiz girilerek elde edilen mesajlar ise delil olarak kabul edilmeyebilir ve suç oluşturabilir.
Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır ve dava dilekçesinde gösterilmeyen olaylar sonradan ileri sürülemeyebilir. Erzurum çekişmeli boşanma davası için Erzurum boşanma avukatı sayfamıza göz atabilir, randevu alabilir veya 0533 592 96 21 numarasından arayıp WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.