Erzurum borca itiraz işlemi, hakkında icra takibi başlatılan kişinin ilk ve en önemli savunma aracıdır. Ödeme emrini alan borçlu, borcun hiç olmadığını, bir kısmının ödendiğini veya senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürebilir. Ancak borca itiraz ile imzaya itiraz farklı sonuçlar doğurur; itirazın nereye, ne kadar sürede ve nasıl yapılacağı da takibin türüne göre değişir. Yanlış yere yapılan veya imza inkârını açıkça içermeyen bir itiraz, borçlunun ciddi haklarını kaybetmesine yol açabilir. Bu rehberde borca itiraz ile imzaya itiraz arasındaki farkı, üç takip türündeki itiraz kurallarını, kısmi ve gecikmiş itirazı anlatıyoruz.
İçindekiler
- Erzurum borca itiraz nedir?
- Genel haciz yolunda itiraz: 7 gün
- 3 takip türünde itiraz kuralları
- Kısmi itiraz
- Yetkiye itiraz
- İtirazdan sonra ne olur?
- Haksız itirazın sonuçları
- İtiraz süresi kaçırıldıysa: gecikmiş itiraz ve usulsüz tebligat
- Elektronik tebligat ve süre hesabı
- Örnek: Erzurum borca itiraz ve imzaya itiraz birlikte
- Erzurum borca itiraz dilekçesinde nelere dikkat edilmeli?
- Erzurum borca itiraz için avukat desteği
- Sıkça sorulan sorular
Erzurum borca itiraz nedir?
Borca itiraz, borçlunun takip konusu alacağın varlığına, miktarına veya istenebilir olup olmadığına karşı çıkmasıdır. Borçlu; borcun hiç doğmadığını, ödendiğini, zamanaşımına uğradığını, ertelendiğini veya talep edilen miktarın fazla olduğunu ileri sürebilir. Borca itiraz, belgedeki imzayı kabul etmekle birlikte borcun bulunmadığını iddia etmektir. Bu ayrım, itirazdan sonra alacaklının hangi yola başvuracağını ve borçlunun hangi tazminat riskleriyle karşılaşacağını doğrudan belirler; bu nedenle itirazın türü dilekçede açıkça yazılmalıdır.
İmzaya itiraz ise borçlunun, takibe dayanak yapılan senet veya belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmesidir. İmzaya itiraz eden borçlu, belgeyi hiç imzalamadığını, yani belgenin sahte olduğunu iddia eder. Bu iki itiraz birlikte de yapılabilir: borçlu hem imzanın kendisine ait olmadığını hem de imza kendisine ait olsa bile borcun ödendiğini ileri sürebilir.
Genel haciz yolunda itiraz: 7 gün
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 62. maddesine göre ilamsız takiplerde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itirazını icra dairesine bildirmelidir. İtiraz dilekçeyle veya icra dairesinde sözlü olarak yapılabilir; avukat aracılığıyla UYAP üzerinden de gönderilebilir. Borçlunun itirazında sebep göstermesi kural olarak zorunlu değildir; “borcum yoktur” demesi takibi durdurur.
Ancak imzaya itiraz için kanun özel bir şart arar: borçlu, takibe dayanak yapılan belgedeki imzayı inkâr etmek istiyorsa, bunu ayrıca ve açıkça belirtmelidir. Aksi halde, yalnızca borca itiraz edilmiş sayılır ve belgedeki imza takip bakımından kabul edilmiş olur. Bu kural, alacaklının ileride itirazın kaldırılması yoluna gitmesini kolaylaştırır. Erzurum borca itiraz dilekçelerinde bu nedenle “imza bana ait değildir” ifadesinin, gerçekten durum buysa, açıkça yazılması gerekir.
3 takip türünde itiraz kuralları
| Takip türü | İtiraz süresi | Nereye | Takibe etkisi |
|---|---|---|---|
| Genel haciz yolu (ilamsız) | 7 gün | İcra dairesi | Takip kendiliğinden durur |
| Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu | 5 gün | İcra mahkemesi | Takip durmaz; mahkeme durdurabilir |
| İlamlı takip | 7 gün | İcra mahkemesi | Takip durmaz; ilamda belirtilen sınırlı sebeplerle |
Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde itiraz kuralları çok daha sıkıdır. Bu konuyu ayrıntılı olarak Erzurum kambiyo senedi takibi rehberimizde anlattık. İlamlı takiplerde ise borçlu, ilamdaki borcun ilamdan sonra ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını kural olarak resmi bir belge veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat etmek zorundadır.
Kısmi itiraz
Borçlu, borcun tamamına değil yalnızca bir kısmına itiraz etmek istiyorsa, itiraz ettiği miktarı açıkça belirtmelidir. Kanuna göre borçlu, borcun belli bir kısmına itiraz ediyorsa bu miktarı açıkça göstermezse, itiraz edilmemiş sayılabilir. İtiraz edilmeyen kısım kesinleşir ve alacaklı bu kısım için takibe devam edebilir.
Kısmi itiraz uygulamada sık yapılır. Örneğin asıl alacağı kabul eden ancak işletilen faiz oranına veya işlemiş faiz miktarına itiraz eden borçlu, bu durumu itiraz dilekçesinde açıkça belirtmelidir. Faiz hesabının doğruluğunu kontrol etmek için hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz.
Yetkiye itiraz
Takibin yetkisiz bir icra dairesinde başlatıldığını düşünen borçlu, yetki itirazını da borca itirazla birlikte ve aynı süre içinde yapmalıdır. Örneğin Erzurum’da yaşayan ve sözleşmesi Erzurum’da kurulan bir borçlu hakkında başka bir ilde takip başlatılmışsa, yetki itirazında bulunulabilir. Yetki itirazı yapılmazsa, icra dairesi yetkili kabul edilir. Erzurum borca itiraz dilekçesinde yetki itirazının ayrıca belirtilmesi ve yetkili icra dairesinin gösterilmesi gerekir.
İtirazdan sonra ne olur?
Genel haciz yolunda süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bundan sonra alacaklının iki seçeneği vardır:
- İtirazın kaldırılması: Alacaklı, elinde imzası ikrar edilmiş veya resmi bir belge varsa, itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
- İtirazın iptali: Alacaklı, her türlü delille, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Ayrıntılar için Erzurum itirazın iptali davası rehberimize bakabilirsiniz.
Haksız itirazın sonuçları
Borca itiraz, borçluyu takipten geçici olarak kurtarsa da haksız bir itiraz ağır sonuçlar doğurabilir. İtirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması talebi kabul edilirse, borçlu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir. İmzaya itiraz eden borçlunun itirazı reddedilir ve imzanın kendisine ait olduğu anlaşılırsa, borçlu ayrıca alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilir. Bu nedenle imzaya itiraz, ancak imza gerçekten borçluya ait değilse yapılmalıdır.
Buna karşılık alacaklının takibinde haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa, alacaklı da yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilebilir.
İtiraz süresi kaçırıldıysa: gecikmiş itiraz ve usulsüz tebligat
Borçlu, ödeme emrine 7 gün içinde itiraz edemediyse iki yol vardır. Birincisi gecikmiş itirazdır. Borçlu, hastalık, kaza veya doğal afet gibi elinde olmayan bir sebeple süresinde itiraz edemediyse, bu engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren 3 gün içinde icra mahkemesine başvurarak gecikmiş itirazda bulunabilir. Engelin belgelerle ispat edilmesi gerekir. Erzurum’da kış aylarında yolların kapanması ve köylerde yaşanan ulaşım güçlükleri de somut olayda değerlendirilebilecek durumlardandır.
İkincisi usulsüz tebligat şikâyetidir. Ödeme emri borçluya usulüne uygun tebliğ edilmemişse, örneğin başka bir adrese veya yetkisiz bir kişiye bırakılmışsa, borçlu icra mahkemesine şikâyette bulunarak tebliğ tarihinin öğrendiği tarih olarak düzeltilmesini isteyebilir. Bu durumda 7 günlük itiraz süresi yeniden işlemeye başlar. Takip kesinleştikten sonra eve veya maaşa haciz gelmişse, Erzurum eve haciz geldi rehberimizdeki adımlar da izlenmelidir.
Elektronik tebligat ve süre hesabı
Günümüzde ödeme emirlerinin önemli bir kısmı e-Devlet üzerinden ulusal elektronik tebligat sistemiyle gönderilmektedir. Elektronik tebligatta tebliğ, tebligatın alıcının elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. 7 günlük itiraz süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar. Birçok borçlu, e-Devlet bildirimlerini takip etmediği için ödeme emrinden ancak haciz aşamasında haberdar olur. Elektronik tebligatın usulüne uygun yapıldığı durumlarda usulsüz tebligat şikâyeti de mümkün olmayabilir. Bu nedenle e-Devlet bildirimlerinin düzenli kontrol edilmesi, Erzurum borca itiraz süresinin kaçırılmaması için önemlidir.
Örnek: Erzurum borca itiraz ve imzaya itiraz birlikte
Erzurum’da yaşayan bir kişiye, hiç tanımadığı bir şirket tarafından adi bir borç senedine dayanılarak ilamsız takip başlatıldığını düşünelim. Kişi, senetteki imzanın kendisine ait olmadığını, ayrıca imza kendisine ait kabul edilse bile böyle bir borç ilişkisinin hiç kurulmadığını ileri sürüyor. Bu durumda itiraz dilekçesinde hem “senetteki imza bana ait değildir” hem de “takip konusu borcun tamamına itiraz ediyorum” ifadelerine ayrı ayrı yer verilmelidir. Takip başka bir ilde başlatılmışsa yetki itirazı da eklenmelidir. Alacaklı itirazın kaldırılmasını isterse icra mahkemesi imza incelemesi yaptırır; imzanın borçluya ait olmadığı anlaşılırsa talep reddedilir. Erzurum borca itiraz dosyalarında imza inkârının açıkça yazılmaması halinde ise bu imkân kaybedilebilir.
Erzurum borca itiraz dilekçesinde nelere dikkat edilmeli?
İtiraz dilekçesinde icra dairesinin adı ve dosya numarası, borçlunun kimlik ve adres bilgileri, ödeme emrinin tebliğ tarihi ve itirazın kapsamı açıkça yer almalıdır. Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği, faize ve fer’ilere itiraz edilip edilmediği, imzaya itiraz edilip edilmediği ve yetki itirazı olup olmadığı ayrı ayrı belirtilmelidir. Sebep göstermek zorunlu olmasa da, ileride açılacak davalarda tutarlılık açısından kısa bir açıklama yapılması faydalıdır. Erzurum borca itiraz dilekçesi verildikten sonra, itirazın icra dosyasına işlendiğinin ve takibin durdurulduğunun kontrol edilmesi gerekir.
Erzurum borca itiraz için avukat desteği
Ödeme emrine itirazın doğru takip türüne göre, doğru merciye ve süresi içinde yapılması, imza inkârının açıkça belirtilmesi ve kısmi itirazın doğru formüle edilmesi, sonraki tüm süreci belirler. Av. Mustafa Çağrı Köse olarak Erzurum borca itiraz, imzaya itiraz, gecikmiş itiraz ve usulsüz tebligat şikâyetlerinde borçlu vekilliği yapıyoruz. İcra hukukundaki çalışmalarımız için Erzurum icra avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Erzurum borca itiraz süresi kaç gün?
Genel haciz yoluyla yapılan ilamsız takiplerde ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren 7 gündür. Kambiyo senedi takiplerinde bu süre 5 gündür.
Borca itiraz ile imzaya itiraz arasındaki fark nedir?
Borca itirazda borçlu imzayı kabul eder ancak borcun bulunmadığını ileri sürer. İmzaya itirazda ise belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia eder.
İmzaya itirazı nasıl yapmalıyım?
İmzaya itiraz, itiraz dilekçesinde ayrıca ve açıkça belirtilmelidir. Aksi halde imza kabul edilmiş sayılır. İmza gerçekten size ait değilse, dilekçede “takibe dayanak belgedeki imza bana ait değildir” şeklinde net bir ifade kullanılması ve gerekirse imza incelemesi talep edilmesi önerilir.
Borca itiraz takibi durdurur mu?
Genel haciz yolunda süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Kambiyo ve ilamlı takiplerde ise itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz.
İtiraz süresini kaçırdım, ne yapabilirim?
Elinde olmayan bir sebeple itiraz edemediyseniz 3 gün içinde gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz. Tebligat usulsüzse icra mahkemesine şikâyet ederek itiraz hakkınızı yeniden kazanabilirsiniz.
Haksız itirazın cezası var mı?
İtirazın iptali veya kaldırılması halinde yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı, imzaya itirazın reddinde ayrıca yüzde on para cezası uygulanabilir.
Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır. Erzurum borca itiraz ve imzaya itiraz işlemleriniz için Erzurum icra avukatı sayfamıza göz atabilir, randevu alabilir veya 0533 592 96 21 numarasından arayıp WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.