Yakutiye · Erzurum Avukat MUSTAFA ÇAĞRI KÖSE

Erzurum maluliyet tazminatı, bir trafik kazası, iş kazası veya başka bir haksız fiil sonucunda vücudunda kalıcı bir hasar oluşan kişinin, çalışma gücündeki kayıp nedeniyle uğradığı ekonomik zararın karşılanmasıdır. Kırılan bir bacakta kalan kısalık, omurga yaralanması sonrası hareket kısıtlılığı, el veya parmaklarda kalıcı fonksiyon kaybı, görme veya işitme kaybı gibi durumlar, kişinin ömür boyu daha az kazanmasına veya daha fazla emek harcamasına yol açar. Hukuk bu kaybı tazminat yoluyla karşılar. Bu rehberde maluliyet tazminatının şartlarını, maluliyet raporunun nasıl alınacağını, tazminatın nasıl hesaplandığını, kimden isteneceğini ve sürelerini anlatıyoruz.

Erzurum maluliyet tazminatı kalıcı sakatlık rehberi - Av. Mustafa Çağrı Köse

İçindekiler

Erzurum maluliyet tazminatı nedir?

Maluliyet tazminatı, hukuki adıyla sürekli iş göremezlik tazminatı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesinde düzenlenen bedensel zarar kalemlerinden biridir. Bu maddeye göre bedensel zarar halinde; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar tazmin edilir. Maluliyet tazminatı, bunlardan çalışma gücünün kalıcı olarak azalmasından doğan kaybı karşılar.

Maluliyet tazminatı istemek için kişinin kazadan sonra gerçekten daha az kazanıyor olması şart değildir. Yargıtay uygulamasına göre, kişi aynı işte aynı ücretle çalışmaya devam etse bile, kalıcı sakatlık nedeniyle aynı işi daha fazla çaba harcayarak yapacağı kabul edilir ve bu “efor kaybı” da tazminat konusu olur. Ev hanımları, öğrenciler, çocuklar ve emekliler de maluliyet tazminatı isteyebilir.

Geçici ve sürekli iş göremezlik farkı

Her iki kalem de ayrı ayrı talep edilebilir. Geçici iş göremezlik süresi, hastane ve istirahat raporlarıyla belirlenir; bu süre boyunca kişinin elde edemediği gelir, gerçek kazanç belgeleriyle ispat edilir. Kişi bu dönemde işvereninden ücret almaya devam etmişse, bu durum hesapta ayrıca dikkate alınır. Tedavi süresince çalışamayan bir kişi, bu dönem için geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi sonunda kalan kalıcı hasar için ise maluliyet tazminatı isteyebilir.

Maluliyet raporu nereden ve nasıl alınır?

Maluliyet tazminatının temel delili, kişinin kalıcı iş gücü kaybı oranını gösteren rapordur. Bu raporun alınmasında dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

  1. Tedavinin tamamlanması: Maluliyet oranı, tedavi tamamlandıktan ve kişinin durumu kalıcı hale geldikten sonra belirlenir. Tedavi devam ederken alınan raporlar, kalıcı hasarı doğru yansıtmayabilir.
  2. Yetkili kurum: Rapor, yetkili sağlık kurullarından, üniversite hastanelerinin ilgili anabilim dallarından veya Adli Tıp Kurumu’ndan alınır. Erzurum’da üniversite hastanesi ve Adli Tıp Kurumu birimleri bu raporların alınabileceği başlıca yerlerdir.
  3. Doğru yönetmelik: Maluliyet oranı, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre hesaplanmalıdır. Yargıtay, kaza tarihine göre uygulanacak yönetmeliği belirlemiştir; yanlış yönetmeliğe göre hazırlanan rapor, tazminatın hatalı hesaplanmasına yol açabilir.
  4. Tüm tıbbi belgelerin sunulması: Acil servis kayıtları, ameliyat notları, görüntüleme sonuçları ve fizik tedavi raporları kurula eksiksiz sunulmalıdır.

Sigorta şirketine başvuru sırasında bu raporun eklenmesi gerekir. Dava veya tahkim aşamasında ise mahkeme ya da hakem, gerekirse Adli Tıp Kurumu’ndan yeni bir rapor alabilir. Sigorta şirketinin aldırdığı rapora karşı itiraz edilebileceği de unutulmamalıdır.

Erzurum maluliyet tazminatı nasıl hesaplanır? 5 unsur

  1. Gelir: Kişinin kaza tarihindeki net geliri esas alınır. Gelir belgelenemiyorsa veya kişi çalışmıyorsa kural olarak asgari ücret dikkate alınır.
  2. Maluliyet oranı: Raporda belirlenen kalıcı iş gücü kaybı oranı, hesaplamanın temel çarpanıdır.
  3. Yaş ve muhtemel yaşam süresi: Kişinin yaşına göre aktif çalışma dönemi ve emeklilik sonrası pasif dönem ayrı ayrı hesaplanır.
  4. Kusur oranı: Kişinin kazada kusuru varsa, tazminat bu oranda indirilir. Emniyet kemeri takmamak gibi müterafik kusur halleri de indirime yol açabilir.
  5. İndirimler: Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan ve rücuya tabi gelirlerin peşin sermaye değeri ile sigortanın daha önce yaptığı ödemeler düşülür.

Hesaplama, aktüerya bilirkişisi tarafından yapılır ve her aşaması teknik bilgi gerektirir. Maluliyet oranındaki birkaç puanlık fark veya gelirin yanlış tespiti, tazminat tutarını önemli ölçüde değiştirebilir.

Erzurum maluliyet tazminatı yanında bakıcı gideri ve diğer kalemler

Kalıcı sakatlık nedeniyle kişinin günlük yaşamını sürdürmek için başka birinin yardımına ihtiyacı varsa, bakıcı gideri de tazminat kapsamındadır. Bakıcı ihtiyacının süresi ve derecesi, sağlık raporlarıyla belirlenir. Bakıcı hizmeti aile üyeleri tarafından verilse bile, bu emeğin karşılığı talep edilebilir. Bunun yanında tedavi giderleri, protez, tekerlekli sandalye ve ev ile araç uyarlama masrafları da talep edilebilir. Trafik kazalarında tedavi giderlerinin önemli bir kısmının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığı ayrıca dikkate alınmalıdır.

Manevi tazminat

Kalıcı sakatlık, kişinin yaşam kalitesini derinden etkiler. Bu nedenle maluliyet tazminatının yanında manevi tazminat da istenebilir. Ağır bedensel zarar halinde, zarar görenin yakınlarının da manevi tazminat isteyebileceği kabul edilmektedir. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışında olduğundan, kusurlu sürücü ve işletenden istenir.

Erzurum maluliyet tazminatı kimden istenir?

Trafik kazasından kaynaklanan maluliyet tazminatı; kusurlu sürücüden, araç işleteninden ve zorunlu trafik sigortası şirketinden istenebilir. Sigorta şirketi, poliçedeki kişi başı sakatlık teminatı limitine kadar sorumludur. Sigorta şirketine karşı dava veya tahkimden önce yazılı başvuru yapılması zorunludur. Başvuruya maluliyet raporu, tüm tedavi belgeleri, gelir belgeleri, kaza tutanağı ve kimlik belgeleri eklenmelidir. Tahkim süreci için Erzurum sigorta tahkim komisyonu, tüm tazminat kalemleri için ise Erzurum trafik kazası tazminatı rehberlerimize bakabilirsiniz.

Sigorta şirketinin teklifini değerlendirmek

Sigorta şirketleri maluliyet başvurularında çoğu zaman kendi anlaşmalı hekimlerine veya kurumlarına rapor aldırır ve bu rapordaki orana göre bir teklif sunar. Bu raporlarda maluliyet oranı, kişinin kendi aldığı rapordan daha düşük çıkabilir; ayrıca gelir asgari ücret üzerinden hesaplanarak gerçek gelir göz ardı edilebilir. Teklif kabul edilip ibraname imzalandığında, ileride ek talepte bulunmak zorlaşır. Bu nedenle Erzurum maluliyet tazminatı teklifini kabul etmeden önce, sigortanın kullandığı oranın, gelir bilgisinin ve hesaplama yönteminin bağımsız bir değerlendirmeyle karşılaştırılması önerilir. Tahkim veya dava aşamasında alınacak bilirkişi raporu, çoğu zaman sigorta teklifinden daha yüksek bir tutara ulaşır. Özellikle genç yaştaki ve düzenli geliri olan kişilerde bu fark çok daha belirgin olabilir.

Erzurum’a özgü durumlar

Erzurum’da kış aylarında buzlanma nedeniyle yaşanan yaya kazaları ve araç kazaları, kırık ve omurga yaralanmalarına bağlı maluliyet dosyalarının önemli bir kısmını oluşturur. Kırsal kesimde tarım ve hayvancılıkla uğraşan kişilerde ise gelirin belgelenmesi güçtür; bu durumda ziraat odası kayıtları, hayvan varlığı belgeleri ve tanık beyanları gelir tespitinde kullanılabilir. Erzurum maluliyet tazminatı dosyalarında, raporun alınacağı kurumun ve sürecin doğru planlanması, uzun süreli tedavilerde zamanaşımı riskine karşı da önem taşır.

Süreler: zamanaşımı

Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her halde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Yaralanmalı kazalar taksirle yaralama suçunu oluşturduğundan, ceza kanunlarında öngörülen daha uzun dava zamanaşımı süresi uygulanabilir. Maluliyet tazminatında “zararın öğrenilmesi”, kural olarak kalıcı hasarın kesinleştiği, yani maluliyet raporunun alındığı tarih olarak değerlendirilir. Yine de sürelerin dolmasına yakın başvuru yapılmaması önerilir.

İş kazası ve maluliyet

Maluliyet bir iş kazası veya trafik kazası niteliğindeki iş kazası sonucu oluşmuşsa, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir. Bu durumda işverene ve kusurlu üçüncü kişilere karşı ayrıca tazminat davası açılabilir; ancak SGK’nın bağladığı gelir, tazminattan belirli kurallarla indirilir. İş kazası tazminatı davaları iş mahkemesinde görülür.

Örnek: Buzlu yolda kaza sonrası kalıcı hasar

Erzurum’da kış aylarında yaya geçidinde karşıya geçerken buzlu yolda kayan bir aracın çarptığı 32 yaşındaki bir inşaat işçisinin bacağında kırık oluştuğunu düşünelim. Tedavi sonrası bacağında kısalık ve diz ekleminde hareket kısıtlılığı kalır. Tedavisi tamamlandıktan sonra üniversite hastanesinden alınan sağlık kurulu raporunda, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre yüzde on sekiz oranında kalıcı iş gücü kaybı tespit edilir. İşçi, karşı aracın trafik sigortasına yazılı başvuru yapar; sigorta şirketi kendi aldırdığı raporda daha düşük bir oran belirleyerek düşük bir teklif sunar. İşçi tahkime başvurur; hakem Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alır ve aktüerya bilirkişisi işçinin gelirini, yaşını ve maluliyet oranını dikkate alarak tazminatı hesaplar. Manevi tazminat için ise sürücü ve işletene karşı ayrıca dava açılır.

Erzurum maluliyet tazminatı için avukat desteği

Maluliyet tazminatında raporun doğru zamanda ve doğru yönetmeliğe göre alınması, sigorta şirketinin raporuna itiraz edilmesi, gelirin belgelenmesi ve aktüerya hesabının incelenmesi, alınacak tazminatı doğrudan etkiler. Av. Mustafa Çağrı Köse olarak Erzurum maluliyet tazminatı dosyalarında kazazedeleri temsil ediyoruz. Hizmetlerimiz için Erzurum trafik kazası avukatı sayfamıza, ölümlü kazalar için Erzurum destekten yoksun kalma tazminatı rehberimize bakabilirsiniz. Randevu için randevu sayfamızı kullanabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Erzurum maluliyet tazminatı için rapor nereden alınır?

Yetkili sağlık kurullarından, üniversite hastanelerinden veya Adli Tıp Kurumu’ndan, tedavi tamamlandıktan sonra ve kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olarak alınır.

Aynı işte çalışmaya devam ediyorsam maluliyet tazminatı alabilir miyim?

Evet. Yargıtay uygulamasına göre aynı işi daha fazla çaba harcayarak yapmanız da tazmin edilmesi gereken bir kayıptır.

Çalışmayan biri maluliyet tazminatı alabilir mi?

Evet. Ev hanımı, öğrenci veya çocuklar için de kural olarak asgari ücret esas alınarak tazminat hesaplanır.

Sigortanın aldırdığı maluliyet raporuna itiraz edilebilir mi?

Evet. Tahkim veya dava aşamasında Adli Tıp Kurumu’ndan veya üniversite hastanesinden yeni rapor alınması istenebilir.

Maluliyet tazminatı için süre ne kadar?

Kural olarak iki ve on yıldır; yaralanmalı kazalarda daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir.

Bakıcı gideri istenebilir mi?

Evet. Kalıcı sakatlık nedeniyle bakıcıya ihtiyaç varsa, bakıcı hizmeti aile üyelerince verilse bile bu gider talep edilebilir.

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır. Erzurum maluliyet tazminatı için randevu alabilir veya 0533 592 96 21 numarasından arayıp WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir