Yakutiye · Erzurum Avukat MUSTAFA ÇAĞRI KÖSE

Erzurum mirasın reddi başvuruları, ölen bir yakının geride mal varlığından çok borç bıraktığı durumlarda mirasçıların kendilerini korumasının en önemli yoludur. Türk hukukunda mirasçılar, mirasbırakanın yalnızca mallarını değil, borçlarını da devralır. Kredi borçları, kredi kartı borçları, icra dosyaları veya kefalet borçları, mirası kabul eden mirasçının kendi mal varlığından ödenmek zorunda kalabilir. Ancak kanun, mirasçılara mirası reddetme hakkı tanır. Bu hak kısa bir süreye bağlıdır ve bazı davranışlar mirasın kabul edildiği anlamına gelebilir. Bu rehberde mirasın reddi süresini, nasıl yapılacağını, hükmen ret kavramını, mirası kabul sayılan işlemleri ve reddin sonuçlarını anlatıyoruz.

Erzurum mirasın reddi ve süresi rehberi - Av. Mustafa Çağrı Köse

İçindekiler

Erzurum mirasın reddi nedir?

Mirasın reddi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 605 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Kanuna göre yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Mirası reddeden mirasçı, mirasçılık sıfatını kaybeder; hem mirastaki mallardan hem de mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmaz.

Mirasın reddi, bir bütün olarak yapılır. Mirasçı, mirasın yalnızca borçlarını reddedip mallarını kabul edemez. Bu nedenle mirasın reddine karar vermeden önce, mirasbırakanın mal varlığı ile borçlarının dikkatle karşılaştırılması gerekir. Erzurum mirasın reddi kararı verilirken mirasbırakanın kefil olduğu borçlar ve devam eden icra takipleri de hesaba katılmalıdır. Mal varlığının değeri ise tapu, araç ve banka kayıtlarıyla ayrıca tespit edilmelidir. Bu karşılaştırma yapılmadan verilen ret kararı, sonradan geri alınamaz.

Mirasın reddi süresi: 3 ay

Mirası ret süresi üç aydır. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, daha önce öğrenmedikleri ispat edilmedikçe; vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için ise mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar. Bu süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır.

Haklı sebeplerin varlığı halinde sulh hâkimi, ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre verebilir. Örneğin mirasbırakanın borçlarının ancak süre geçtikten sonra öğrenilmesi veya mirasçının ağır hastalık gibi nedenlerle süre içinde başvuramaması, haklı sebep olarak değerlendirilebilir. Erzurum mirasın reddi işlemlerinde süre kaçırılmışsa, süre uzatımı veya yeni süre talebi mutlaka değerlendirilmelidir.

Mirasın reddi nasıl yapılır?

Mirasın reddi, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır; “borçlar ödenirse kabul ederim” gibi şartlı bir beyan geçerli değildir. Mahkeme, ret beyanını bir tutanağa geçirir ve kaydeder. Mirasbırakanın son yerleşim yeri Erzurum ise başvuru Erzurum sulh hukuk mahkemesine yapılır.

Başvuruda genellikle şu belgeler gerekir:

Mirasın reddi, avukat aracılığıyla da yapılabilir; ancak avukatın vekâletnamesinde mirası reddetme yetkisinin açıkça bulunması gerekir.

Hükmen ret: borca batık tereke

Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aciz hali açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır. Bu duruma hükmen ret denir. Hükmen ret için üç aylık süreye uyulması gerekmez; çünkü kanun, borca batık terekenin mirasçılar tarafından reddedilmiş olduğunu kabul eder.

Ancak hükmen retten yararlanmak isteyen mirasçının, terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu genellikle mirasçının açacağı bir tespit davasıyla veya alacaklının mirasçıya karşı başlattığı takipte ileri sürülen bir savunmayla gündeme gelir. Mahkeme, mirasbırakanın ölüm tarihindeki mal varlığını ve borçlarını karşılaştırarak karar verir. Hükmen ret davası süreye bağlı olmasa da, mirasçının bu süre içinde mirası kabul sayılacak davranışlarda bulunmamış olması gerekir.

Mirası kabul sayılan davranışlar

Mirasçı, ret süresi içinde bazı işlemler yaparsa mirası kabul etmiş sayılabilir ve artık mirası reddedemez. Kanuna göre, terekenin olağan yönetimi dışında kalan işlemleri yapan, tereke işlerine karışan, tereke mallarını gizleyen veya kendine mal eden mirasçı mirası reddedemez. Uygulamada şu işlemler risklidir:

Buna karşılık cenaze masraflarının karşılanması, terekedeki malların korunması için zorunlu işlemlerin yapılması ve kısa sürede bozulabilecek malların değerlendirilmesi gibi olağan yönetim işlemleri, kural olarak mirasın kabulü sayılmaz. Mirasçılık belgesi alınması da tek başına kesin bir kabul sayılmayabilir. Mirasçılık belgesi için Erzurum mirasçılık belgesi rehberimize bakabilirsiniz.

Örnek: Kredi borcu bırakan baba

Erzurum’da yaşayan bir babanın, vefat ettiğinde üzerine kayıtlı küçük bir otomobil ve banka hesabında az miktarda para bıraktığını, ancak birden fazla bankaya yüksek tutarlı kredi ve kredi kartı borcu bulunduğunu düşünelim. Eşi ve iki çocuğu, babanın borçlarını cenazeden birkaç hafta sonra bankalardan gelen ihtarnamelerle öğrenir. Aile, banka hesabındaki paraya ve araca dokunmadan, ölüm tarihinden itibaren üç ay içinde Erzurum sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddeder. Çocuklardan birinin de çocukları bulunduğundan, onun payı torunlara geçeceği için torunlar adına da veli aracılığıyla ret beyanında bulunulur. Böylece bankaların aileye karşı başlatacağı takiplerin önüne geçilir. Erzurum mirasın reddi işlemlerinde bu şekilde tüm kuşakların birlikte değerlendirilmesi, borcun bir alt kuşağa geçmesini önler.

Küçük mirasçılar adına ret

Mirasçılar arasında ergin olmayan çocuklar varsa, onlar adına mirası reddetme işlemi velileri tarafından yapılır. Ancak velinin kendisinin de mirasçı olduğu ve çocukla menfaat çatışması bulunduğu durumlarda, çocuk için kayyım atanması gerekebilir. Ayrıca bazı durumlarda küçük adına yapılan ret işlemi için vesayet makamının izni de aranabilir. Bu nedenle küçük mirasçılar bulunan ailelerde, ret süresinin kaçırılmaması için kayyım ve izin işlemlerine erkenden başlanması önemlidir.

Mirasın reddinin sonuçları

Mirası reddeden mirasçının payı, mirasbırakan ondan önce ölmüş gibi hak sahiplerine geçer. Yani bir çocuk mirası reddederse, onun payı kendi çocuklarına, yani mirasbırakanın torunlarına geçer. Bu nedenle borca batık bir terekede, yalnızca bir kuşağın mirası reddetmesi yeterli olmayabilir; torunların da ret süresi içinde mirası reddetmesi gerekebilir. Erzurum mirasın reddi dosyalarında bu nedenle tüm aile bireylerinin durumu birlikte değerlendirilmelidir.

En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, tereke sulh mahkemesi tarafından iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda borçlar ödendikten sonra bir değer kalırsa, bu değer mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.

Mirasbırakanın borçları nasıl araştırılır?

Erzurum mirasın reddi kararı verilmeden önce mirasbırakanın borçlarının mümkün olduğunca tespit edilmesi gerekir. Bu amaçla mirasbırakanın e-Devlet kayıtları, banka ekstreleri, icra dosyası sorgulamaları, vergi dairesi ve SGK borç kayıtları ile adına gelen yazışmalar incelenebilir. Mirasçılar, mirasçılık belgesiyle bankalardan mirasbırakanın kredi ve kart borçlarına ilişkin bilgi talep edebilir. Borçların tam olarak tespit edilemediği durumlarda resmi defter tutulması istenebilir. Erzurum mirasın reddi sürecinde bu araştırmanın üç aylık süre içinde tamamlanması gerektiğinden, ölümden hemen sonra borç araştırmasına başlanması önerilir. Araştırma sırasında terekeye ait mallar üzerinde tasarrufta bulunulmamalıdır.

Ölüm aylığı ve sigorta ödemeleri

Mirasçıların en çok merak ettiği konulardan biri, mirası reddetmeleri halinde ölüm aylığı ve diğer sosyal güvenlik haklarını kaybedip kaybetmeyecekleridir. Ölüm aylığı, mirasbırakanın terekesine değil, sosyal güvenlik mevzuatına göre hak sahiplerine bağlanan bir haktır. Bu nedenle mirasın reddi, kural olarak ölüm aylığı almaya engel değildir. Hayat sigortalarında ise lehdar olarak belirlenen kişiye yapılan ödemeler de genellikle terekeye dahil olmaz. Ancak her sigorta poliçesinin koşulları ayrıca incelenmelidir.

Alacaklıların hakları

Mirasçının kendi alacaklıları, mirasçının sırf kendi alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla değeri olan bir mirası reddettiğini ileri sürerek reddin iptalini isteyebilir. Ayrıca mirası reddeden mirasçılar, belirli bir süre içinde mirasbırakandan aldıkları kazandırmalar ölçüsünde, tasfiyede ödenmeyen tereke borçlarından sorumlu tutulabilir. Bu nedenle mirasbırakanın ölümünden önce mirasçılara yapılan büyük bağışlar varsa, mirasın reddinin sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.

Mirasın reddi yerine resmi defter

Mirasbırakanın borçlarının mal varlığından fazla olup olmadığı bilinmiyorsa, mirasçılar ret süresi içinde resmi defter tutulmasını isteyebilir. Resmi defterde terekenin malları ve borçları tespit edilir; mirasçılar defterin sonucunu gördükten sonra mirası reddetme, resmi defter yararlanmasıyla kabul etme veya resmi tasfiye isteme seçeneklerinden birini tercih edebilir. Bu yol, terekenin durumunun belirsiz olduğu hallerde mirasçılara güvenli bir değerlendirme imkânı sağlar.

Erzurum mirasın reddi için avukat desteği

Mirasın reddi kısa bir süreye bağlı, geri dönüşü olmayan bir işlemdir. Terekenin borca batık olup olmadığının tespiti, süre içinde ret beyanının usulüne uygun yapılması, mirası kabul sayılabilecek işlemlerden kaçınılması, torunların ve diğer mirasçıların durumunun birlikte değerlendirilmesi ve gerekirse hükmen ret davası açılması uzmanlık gerektirir. Av. Mustafa Çağrı Köse olarak Erzurum mirasın reddi, hükmen ret ve resmi defter süreçlerinde mirasçılara destek veriyoruz. Mirasbırakanın borçları nedeniyle başlatılan takipler için Erzurum icra borcu rehberimize, randevu için randevu sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Erzurum mirasın reddi süresi ne kadar?

Yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünün öğrenilmesinden itibaren üç aydır. Haklı sebeplerle sulh hâkimi süreyi uzatabilir.

Mirasın reddi nereye yapılır?

Mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Erzurum mirasın reddi başvurularında, mirasbırakanın son yerleşim yeri Erzurum ise Erzurum sulh hukuk mahkemeleri yetkilidir.

Süre geçtikten sonra miras reddedilebilir mi?

Kural olarak hayır. Ancak haklı sebep varsa yeni süre istenebilir; ayrıca tereke ölüm tarihinde borca batık ise hükmen ret davası açılabilir.

Mirası reddedersem ölüm aylığı alabilir miyim?

Evet. Ölüm aylığı terekeye dahil olmadığından mirasın reddi kural olarak ölüm aylığı almaya engel değildir.

Babamın banka hesabından para çektim, mirası reddedebilir miyim?

Tereke mallarının kişisel ihtiyaçlar için kullanılması mirasın kabulü sayılabilir. Ancak çekilen paranın cenaze masrafları gibi zorunlu giderler için kullanılması farklı değerlendirilebilir; durumun somut olarak incelenmesi gerekir.

Mirası reddedersem payım kime geçer?

Payınız, mirasbırakan sizden önce ölmüş gibi kendi altsoyunuza geçer. Bu nedenle torunların da mirası reddetmesi gerekebilir.

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her mirasın koşulları farklıdır. Erzurum mirasın reddi işlemleri için randevu alabilir veya 0533 592 96 21 numarasından arayıp WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir