Yakutiye · Erzurum Avukat MUSTAFA ÇAĞRI KÖSE

Erzurum miras davası denildiğinde aslında tek bir dava değil, birbirinden farklı şartlara, sürelere ve mahkemelere tabi bir dava ailesi kastedilir. Mirasçılık belgesi almak için yapılan başvurudan, tapuda satış gibi gösterilen bir devrin iptaline, vasiyetnamenin iptalinden kardeşler arasındaki ortaklığın giderilmesine kadar her uyuşmazlığın kendine özgü bir yolu vardır. Yanlış dava türünün seçilmesi veya sürenin kaçırılması, haklı bir talebin reddine yol açabilir. Bu rehberde Erzurum’da en sık görülen 10 miras davası türünü, görevli mahkemeleri, süreleri, dava sürecini ve dikkat edilmesi gereken noktaları tek bir yerde topluyoruz.

Erzurum miras davası türleri ve süreç rehberi - Av. Mustafa Çağrı Köse

İçindekiler

Erzurum miras davası türleri: özet tablo

Görev kuralları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile belirlenir; maddi kurallar ise Türk Medeni Kanunu’nun miras hukuku hükümlerinde yer alır. Aşağıda her bir dava türünü kısaca anlatıyor ve ayrıntılı rehberlerimize yönlendiriyoruz. Hangi davanın açılacağına karar verirken uyuşmazlığın konusu, işlemin tapudaki görünümü, davacının saklı paylı mirasçı olup olmadığı ve olayın üzerinden geçen süre birlikte değerlendirilmelidir. Aynı olay için birden fazla dava türü gündeme gelebilir; örneğin tapuda satış gibi gösterilen bir devir için öncelikle muris muvazaası, bu talep kabul edilmezse tenkis istenebilir. Erzurum miras davası açılırken taleplerin bu şekilde kademeli kurulması, hak kaybını önler. Davaların bir kısmında arabuluculuk zorunlu olduğundan, dava öncesinde bu şartın da kontrol edilmesi gerekir.

Sulh hukuk mahkemesinde görülen miras işleri

1. Mirasçılık belgesi

Mirasçıların ve paylarının tespiti için alınır; tapu, banka ve vergi işlemlerinin tamamında istenir. Noterden de alınabilir; ancak yabancılık unsuru veya kayıt sorunu varsa sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir. Ayrıntılar için Erzurum mirasçılık belgesi rehberimize bakabilirsiniz.

2. Mirasın reddi

Borçlu terekeden kurtulmak için mirasçılar, kural olarak ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Süre geçtiyse veya tereke borca batıksa farklı yollar gündeme gelir. Ayrıntılar için Erzurum mirasın reddi rehberimize bakabilirsiniz.

3. Vasiyetnamenin açılması

Ölümden sonra bulunan vasiyetname derhal sulh hukuk mahkemesine teslim edilir; mahkeme vasiyetnameyi açar ve ilgililere tebliğ eder. Vasiyetnamenin şekil şartları için Erzurum vasiyetname rehberimize bakabilirsiniz.

4. Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu)

Mirasçılar terekeyi paylaşmak konusunda anlaşamazsa, önce arabulucuya başvurulur; anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mahkeme aynen taksim veya satış yoluyla ortaklığı giderir. Ayrıntılar için Erzurum miras paylaşımı rehberimize bakabilirsiniz.

Asliye hukuk mahkemesinde görülen miras davaları

5. Muris muvazaası davası

Mirasbırakanın sağlığında taşınmazını bir mirasçısına satış gibi göstererek devretmesi halinde açılır. Tüm mirasçılar açabilir ve dava süreye bağlı değildir. Ayrıntılar için Erzurum muris muvazaası rehberimize bakabilirsiniz.

6. Tenkis davası

Vasiyetname veya bağışla saklı payı ihlal edilen mirasçıların açtığı davadır. Bir yıllık ve on yıllık hak düşürücü sürelere tabidir. Ayrıntılar için Erzurum tenkis davası rehberimize bakabilirsiniz.

7. Vasiyetnamenin iptali davası

Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık ya da şekil eksikliği nedeniyle açılır. Öğrenmeden itibaren bir yıl ve açılmadan itibaren iyi niyetli davalılara karşı on, iyi niyetli olmayanlara karşı yirmi yıllık sürelere tabidir.

8. Mirasçılık belgesinin iptali davası

Mirasçılık belgesinde bir mirasçı eksik gösterilmiş, paylar hatalı belirlenmiş veya mirasçı olmayan biri belgeye yazılmışsa, belgenin iptali ve yeni belge düzenlenmesi istenebilir. Mirasçılık belgesi aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğundan, bu dava herhangi bir süreye bağlı değildir.

9. Miras sebebiyle istihkak davası

Yasal veya atanmış mirasçı, kendisinden daha güçlü hakka sahip olmadığı halde terekedeki malları elinde bulunduran kişiye karşı bu davayı açabilir. Davacının kendisinin mirasçı olduğunu ve davalının malları zilyetliğinde bulundurduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Her halde bu süre, iyi niyetli davalılara karşı mirasbırakanın ölümünden veya vasiyetnamenin açılmasından itibaren on, iyi niyetli olmayanlara karşı yirmi yıldır.

10. Ecrimisil ve alacak davaları

Terekedeki bir taşınmazı tek başına kullanan mirasçıya karşı ecrimisil, ölümden sonra mirasbırakanın hesabından para çeken mirasçıya karşı ise alacak davası açılabilir. Kardeşler arasındaki bu tür uyuşmazlıklar için Erzurum kardeşten mal kaçırma rehberimize bakabilirsiniz.

Yetkili mahkeme: Erzurum’da hangi adliye?

Miras davalarında kural olarak mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Mirasbırakan son olarak Erzurum merkezde, yani Yakutiye, Palandöken veya Aziziye’de yaşıyorsa dava Erzurum Adliyesi’ndeki mahkemelerde görülür. Mirasbırakan bir ilçede yaşıyorsa, o ilçede mahkeme bulunup bulunmadığına ve yargı çevresine göre ilçe adliyesi veya bağlı olduğu merkez yetkili olur. Taşınmazın aynına ilişkin davalarda ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi de gündeme gelebilir. Erzurum miras davası açmadan önce, mirasbırakanın son adresinin nüfus kayıtlarından tespit edilmesi bu yüzden önemlidir.

Mahkeme kararlarına karşı istinaf başvuruları Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenir. İstinaf kararlarına karşı ise kanunda belirtilen parasal sınırı aşan ve temyize açık olan kararlar için Yargıtay’a başvurulabilir.

Erzurum miras davası nasıl açılır? 7 adım

  1. Mirasçılık belgesinin alınması: Davacının mirasçı sıfatı belgelenir.
  2. Terekenin ve işlemlerin tespiti: Tapu, banka, araç kayıtları ve varsa vasiyetname toplanır.
  3. Dava türünün belirlenmesi: Uyuşmazlığın hangi davaya konu olacağı ve sürelerin dolup dolmadığı değerlendirilir. Gerekirse birden fazla talep kademeli olarak ileri sürülür.
  4. Arabuluculuk: Ortaklığın giderilmesi gibi dava şartı arabuluculuğa tabi uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvurulur. Ayrıntılar için Erzurum arabuluculuk rehberimize bakabilirsiniz.
  5. Dava dilekçesi ve harç: Dilekçe UYAP üzerinden veya adliyede tevzi bürosuna verilir; taşınmaz davalarında değer üzerinden nispi harç alınabilir.
  6. İhtiyati tedbir: Taşınmazın dava sırasında devrini önlemek için tapuya tedbir şerhi istenir.
  7. Yargılama: Tanıklar dinlenir, keşif yapılır, bilirkişi raporu alınır ve karar verilir.

Erzurum miras davası ne kadar sürer?

Sürenin kesin olarak öngörülmesi mümkün değildir. Mirasçılık belgesi ve mirasın reddi gibi çekişmesiz işler birkaç hafta veya ay içinde sonuçlanabilirken, muris muvazaası, tenkis ve ortaklığın giderilmesi davaları; mirasçı sayısı, tebligatlar, keşif, bilirkişi incelemesi ve istinaf aşamasına göre birkaç yıl sürebilir. Mirasçılardan bazılarının yurt dışında olması, tebligat süreleri nedeniyle Erzurum miras davası sürecini önemli ölçüde uzatır. Bu yüzden tarafların arabuluculuk veya sulh yoluyla anlaşması, çoğu zaman en hızlı çözümdür. Dava sırasında da taraflar her aşamada sulh olabilir; sulh protokolü mahkemece onaylandığında dava sona erer ve protokol ilam niteliği kazanır.

Erzurum’da miras davalarının yöresel özellikleri

Erzurum ve çevre illerde miras uyuşmazlıklarının büyük kısmı köylerdeki tarla, çayır ve meralardan, kuşaklar boyunca paylaşılmamış taşınmazlardan ve kız çocuklarına mal bırakmama geleneğinden kaynaklanır. Tapu kayıtlarında dede veya büyük dede adına kayıtlı taşınmazlar nedeniyle bir Erzurum miras davası onlarca mirasçıyı kapsayabilir. Göç nedeniyle mirasçıların İstanbul, Ankara veya Avrupa ülkelerine dağılmış olması da tebligat ve vekâletname işlemlerini zorlaştırır. Bu dosyalarda nüfus kayıtlarının eksiksiz çıkarılması, mirasçılık belgelerinin her ölüm için ayrı ayrı alınması ve tüm mirasçıların doğru şekilde davaya dahil edilmesi gerekir; aksi halde dava usulden reddedilebilir.

Kırsal taşınmazlarda 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun bölünme yasağı, imar durumunun değişmesiyle artan arsa değerleri ve kadastro kayıtlarındaki hatalar da davaların seyrini etkiler. Bu nedenle Erzurum miras davası hazırlığında tapu ve kadastro kayıtlarının yanı sıra imar durumu ve emsal satış bilgileri de toplanmalıdır.

Dava öncesinde hazırlanacak belgeler

Hangi dava açılacak olursa olsun, hazırlık aşamasında bazı belgelerin toplanması gerekir: mirasbırakanın ölüm belgesi ve son adresini gösteren yerleşim yeri belgesi, tüm mirasçıları gösteren nüfus aile kayıt örneği, mirasçılık belgesi, tapu kayıtları ve tedavül bilgileri, banka hesap dökümleri, varsa vasiyetname örneği ve mirasbırakanın sağlık durumunu gösteren hastane kayıtları. Bu belgeler, davanın türünü belirlemeye ve delillerin değerlendirilmesine yardımcı olur. Belgeler eksiksiz toplandığında dava dilekçesinde talepler daha net kurulabilir ve yargılama sırasında ek süre istenmesine gerek kalmaz.

Miras davasında sık yapılan hatalar

Erzurum miras davası için avukat desteği

Miras davalarında dava türünün doğru belirlenmesi, sürelerin hesaplanması, mirasçıların eksiksiz tespiti, kademeli taleplerin kurgulanması ve tedbir kararlarının zamanında alınması sonucu belirler. Av. Mustafa Çağrı Köse olarak Erzurum merkez ve ilçelerinde, ayrıca çevre illerde Erzurum miras davası süreçlerinde mirasçıları temsil ediyoruz. Kimin mirasçı olduğu ve payların ne kadar olduğu için Erzurum yasal mirasçılar rehberimize de bakabilirsiniz. Randevu için randevu sayfamızı kullanabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Erzurum miras davası hangi mahkemede açılır?

Mirasçılık belgesi, mirasın reddi, vasiyetnamenin açılması ve ortaklığın giderilmesi sulh hukuk; muris muvazaası, tenkis, vasiyetnamenin iptali ve istihkak davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Miras davası açmak için süre var mı?

Dava türüne göre değişir. Muris muvazaası ve ortaklığın giderilmesi süresizdir; tenkis, vasiyetnamenin iptali ve istihkak davaları hak düşürücü sürelere tabidir.

Miras davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Taşınmazların ortaklığının giderilmesi uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Yurt dışındaki mirasçılar davaya nasıl katılır?

Konsolosluktan veya apostil şerhli olarak verecekleri vekâletnameyle avukat aracılığıyla davaya katılabilirler.

Miras davası kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Kararlara karşı Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi’ne istinaf, koşulları varsa Yargıtay’a temyiz yoluna başvurulabilir.

Mirasçılardan biri davaya katılmak istemezse ne olur?

Ortaklığın giderilmesi gibi davalarda, davaya katılmak istemeyen mirasçılar davalı olarak gösterilir ve dava yine görülür.

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır. Erzurum miras davası için randevu alabilir veya 0533 592 96 21 numarasından arayıp WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir