Erzurum arabuluculuk süreci, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, maaş ve işe iade gibi taleplerde iş mahkemesine gitmeden önce mutlaka geçilmesi gereken aşamadır. 2018’den bu yana bu davalarda arabulucuya başvurmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan reddedilir. Bu rehberde işçilik alacaklarında zorunlu arabuluculuğun hangi taleplerde uygulandığını, Erzurum’da başvurunun nereye ve nasıl yapıldığını, sürecin kaç hafta sürdüğünü, ücretini kimin ödediğini ve anlaşma masasında nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
İçindekiler
- Erzurum arabuluculuk hangi işçi taleplerinde zorunludur?
- Erzurum arabuluculuk bürosu: başvuru nereye yapılır?
- Erzurum arabuluculuk süreci adım adım
- Arabuluculuk toplantısına katılmamak
- Arabuluculuk ücretini kim öder?
- Arabuluculuk anlaşma belgesi ve dikkat edilecekler
- Arabuluculuk başvuru formu örneği
- Anlaşma olmazsa ne olur?
- Erzurum arabuluculuk sürecinde sık görülen durumlar
- Erzurum arabuluculuk sürecinde avukat desteği
- Sıkça sorulan sorular
Erzurum arabuluculuk hangi işçi taleplerinde zorunludur?
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesine göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu kapsama giren başlıca talepler şunlardır:
- Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı,
- Ödenmeyen maaş ve ücret farkları,
- Fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretleri,
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti,
- Kötüniyet, ayrımcılık ve sendikal tazminat,
- İşe iade talebi.
Arabuluculuğun zorunlu olmadığı haller
İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında zorunlu arabuluculuk yoktur. Bu davalar doğrudan iş mahkemesinde açılır; ayrıntıları Erzurum iş kazası tazminatı rehberimizde anlattık. Hizmet tespiti davaları da zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir.
Erzurum arabuluculuk bürosu: başvuru nereye yapılır?
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Erzurum merkezde, yani Yakutiye, Palandöken ve Aziziye’deki işyerleri için başvuru Erzurum Adliyesi’ndeki Arabuluculuk Bürosuna yapılır. Oltu, Horasan, Pasinler, İspir gibi ilçelerdeki işyerleri için o ilçenin adliyesindeki büro ya da büro kurulmamışsa bu görevle görevlendirilen birim yetkilidir.
Başvuru sırasında yanınızda bulunması gerekenler:
- Kimlik bilgileriniz ve iletişim numaranız,
- İşverenin unvanı ve adresi (SGK hizmet dökümündeki işyeri bilgileri yeterli olur),
- Talep ettiğiniz alacak türleri,
- Avukatla başvuruyorsanız vekaletname.
Taşeron aracılığıyla çalıştıysanız başvuruda alt işverenle birlikte asıl işvereni de göstermeniz gerekir. İşyeri adresini bilmiyorsanız SGK hizmet dökümündeki işyeri sicil bilgisi büronun işvereni bulması için yeterlidir. Birden fazla işverende çalıştıysanız her işveren için ayrı başvuru yapılır.
Başvuru ücretsizdir. Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir ve arabulucu tarafları telefonla veya yazılı olarak ilk toplantıya davet eder.
Erzurum arabuluculuk süreci adım adım
- Başvuru ve arabulucu ataması: Büro, başvurunun ardından arabulucuyu görevlendirir.
- Taraflara davet: Arabulucu işçiyi ve işvereni toplantıya çağırır. Toplantı yüz yüze veya uygun görülürse uzaktan iletişim araçlarıyla yapılabilir.
- Görüşmeler: Arabulucu tarafları dinler, karşılıklı teklifleri iletir. Arabulucu hâkim değildir, karar vermez; tarafların kendi çözümlerini bulmalarına yardım eder.
- Son tutanak: Süreç anlaşma, anlaşmama veya bir tarafın katılmaması tutanağıyla sona erer.
Arabuluculuk ne kadar sürer?
| Talep | Arabuluculuk süresi | Uzatma |
|---|---|---|
| Kıdem, ihbar, maaş, fazla mesai ve diğer alacaklar | 3 hafta | En çok 1 hafta |
| İşe iade | 2 hafta | En çok 1 hafta |
Süre, arabulucunun görevlendirildiği tarihten başlar. Uygulamada Erzurum arabuluculuk dosyalarının önemli bir kısmı ilk veya ikinci toplantıda sonuçlanır.
Zamanaşımı arabuluculukta durur
Arabulucuya başvurduğunuz tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez. Bu nedenle zamanaşımı dolmak üzere olan alacaklarda arabuluculuk başvurusu, süreyi korumanın en hızlı yoludur. İşe iadede ise başvurunun fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde yapılması şarttır.
Arabuluculuk toplantısına katılmamak
Geçerli bir mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu tarafın açılacak davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulacağı ve lehine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği kanunda açıkça düzenlenmiştir. Bu kural hem işçi hem işveren için geçerlidir.
Bu nedenle davet aldığınızda toplantıya mutlaka katılın; katılamayacaksanız mazeretinizi belgeleyerek arabulucuya önceden bildirin. İşverenin toplantıya hiç gelmemesi ise sonraki davada işçi lehine önemli bir avantaj sağlar.
Arabuluculuk ücretini kim öder?
- Anlaşma sağlanırsa: Arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak ödenir. Ücret, Adalet Bakanlığı’nın her yıl yayımladığı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir.
- Anlaşma sağlanamazsa: İlk iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve sonra açılan davada yargılama gideri olarak haksız çıkan taraftan alınır.
Yani işçi, arabuluculuk başvurusu için önceden bir ödeme yapmaz.
Arabuluculuk anlaşma belgesi ve dikkat edilecekler
Anlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi ilam niteliğindedir; işveren ödemeyi yapmazsa belge doğrudan icraya konabilir. Ancak anlaşma imzalandıktan sonra, belgede yer alan konular için tekrar dava açılamaz. Bu nedenle Erzurum arabuluculuk masasına oturmadan önce şunlara dikkat edin:
- Alacağınızı önceden hesaplatın: Kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin alacaklarınızın yaklaşık tutarını bilmeden gelen teklifi değerlendiremezsiniz. Hesaplama araçlarımız ilk fikri verir.
- Kalemleri tek tek yazdırın: Ödenecek tutarın hangi alacakları karşıladığı belgede ayrı ayrı belirtilmelidir.
- Genel ibra ifadelerine dikkat edin: “Başkaca hiçbir alacağım kalmamıştır” ifadesi, belgede sayılmayan alacaklarınızı da isteyemeyeceğiniz anlamına gelebilir.
- Ödeme tarihi ve şeklini yazdırın: Taksitli ödemelerde vade tarihleri ve ödenmezse tamamının muaccel olacağı belirtilmelidir.
- Kısmi anlaşma mümkündür: Bazı kalemlerde anlaşıp diğerleri için dava açma hakkınızı saklı tutabilirsiniz.
Arabuluculuk başvuru formu örneği
Arabuluculuk bürolarında başvuru genellikle büronun matbu formu doldurularak yapılır. Form yoksa veya avukatla başvuruluyorsa aşağıdaki gibi kısa bir başvuru metni yeterlidir. Köşeli parantezli alanları kendi bilgilerinizle doldurun:
ERZURUM ARABULUCULUK BÜROSUNA
Başvuran (işçi): [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres, telefon]
Karşı taraf (işveren): [Unvan, adres; taşeron çalışmada asıl işveren de yazılır]
Uyuşmazlık konusu: İşçilik alacakları
Açıklama: [İşe giriş tarihi] ile [çıkış tarihi] arasında [görev] olarak çalıştım. İş sözleşmem [fesih şekli] ile sona ermiştir. Ödenmeyen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ile [diğer alacaklar] taleplerimin görüşülmesi için arabulucu görevlendirilmesini talep ederim.
[Tarih, ad soyad, imza]
İşe iade talebi varsa açıklama kısmına “feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iadem” ibaresi mutlaka eklenmelidir. Bunun için işe iade arabuluculuk başvuru dilekçesi örneğimizi de kullanabilirsiniz. Başvuruda alacak tutarı yazmak zorunlu değildir; tutarlar görüşmelerde konuşulur.
İşveren açısından arabuluculuk
Arabuluculuk yalnızca işçiler için değil, işverenler için de önemli bir fırsattır. Dava sürecinde bilirkişi raporları, faiz ve yargılama giderleri nedeniyle toplam maliyet çoğu zaman arabuluculuktaki tutarın oldukça üzerine çıkar. İşveren, kayıtlarının eksik olduğu, imzalı bordro veya izin belgesi bulunmayan dosyalarda arabuluculukta makul bir uzlaşmayı değerlendirmelidir. İşverenin işçiden alacağı olduğu durumlarda, örneğin işçinin bildirim süresine uymadan ayrılması veya işyerine zarar vermesi halinde, işveren de dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorundadır.
Anlaşma olmazsa ne olur?
Anlaşmama son tutanağı düzenlendikten sonra işçi, tutanağı dava dilekçesine ekleyerek Erzurum İş Mahkemesi’nde dava açar. Genel alacaklarda dava açma süresi zamanaşımı süresiyle sınırlıdır; işe iadede ise son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır. Arabuluculukta yapılan teklifler ve görüşmelerde söylenenler davada delil olarak kullanılamaz; bu nedenle görüşmelerde rahatça pazarlık yapabilirsiniz.
Davada yalnızca arabuluculukta görüşülen alacaklar istenebilir. Başvuruda yazılmayan bir alacak için ayrıca arabulucuya gitmek gerekebilir; bu yüzden başvuruda tüm alacak kalemlerinin sayılması önemlidir. İşçilik alacakları genellikle belirsiz alacak davası olarak açılır. Bu yöntemde dava açılırken küçük bir tutar talep edilir, bilirkişi hesabından sonra talep artırılır. Böylece işçi, alacağının tamamını baştan bilmek zorunda kalmaz ve fazla harç ödemez. Dava dilekçesine son tutanağın aslı veya onaylı örneği eklenmezse mahkeme, eksikliği tamamlamak için bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava usulden reddedilir.
Erzurum arabuluculuk sürecinde sık görülen durumlar
- İşverenin hiç gelmemesi: Özellikle küçük işletmelerde işverenin toplantıya katılmaması sık görülür. Bu durum davada işçi lehine sonuç doğurur.
- Taşeron ve asıl işveren: Kamu kurumlarında çalışan taşeron işçilerde başvurunun hem alt işverene hem asıl işverene karşı yapılması gerekir. Asıl işveren başvuruda gösterilmezse ona karşı dava açılamayabilir.
- Düşük ilk teklif: İlk toplantıda gelen teklifler genellikle alacağın çok altındadır. Hesaplama yapılmadan acele imza atılmamalıdır.
- Şehir dışındaki işveren: Merkezi başka ilde olan zincir işletmelerde, işin Erzurum’da yapılması halinde başvuru Erzurum’daki büroya yapılabilir; işçinin başka şehre gitmesi gerekmez.
Erzurum arabuluculuk sürecinde avukat desteği
Arabuluculukta imzalanan belge kesin sonuç doğurduğu için, masaya hazırlıksız oturmak en sık hak kaybı sebebidir. Avukatla katılmak, alacağın doğru hesaplanmasını ve anlaşma belgesinin hak kaybına yol açmayacak şekilde yazılmasını sağlar. Av. Mustafa Çağrı Köse olarak Erzurum arabuluculuk sürecinde işçi ve işveren vekilliğini, Erzurum’un tüm ilçelerinde ve çevre illerde arabuluculuk bürolarında yürütüyoruz. Çalışmalarımız için Erzurum iş hukuku avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Erzurum arabuluculuk bürosuna nasıl başvurulur?
Erzurum merkezdeki işyerleri için başvuru Erzurum Adliyesi’ndeki Arabuluculuk Bürosu’na şahsen veya avukat aracılığıyla yapılır. Başvuru ücretsizdir ve kimlik bilgileri ile işverenin unvan ve adresi yeterlidir.
İşçi alacaklarında arabuluculuk kaç hafta sürer?
Kıdem, ihbar, maaş ve fazla mesai gibi alacaklarda süre 3 haftadır ve en çok 1 hafta uzatılabilir. İşe iade taleplerinde ise süre 2 hafta, uzatmayla en çok 3 haftadır.
Arabuluculuk toplantısına gitmezsem ne olur?
Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonraki davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamını öder ve lehine vekalet ücreti verilmez.
Arabuluculuk ücretli mi?
Başvuru ücretsizdir. Anlaşma olursa arabuluculuk ücreti taraflarca eşit ödenir; anlaşma olmazsa ilk iki saatlik ücret devlet tarafından karşılanır ve davada haksız çıkan taraftan alınır.
Arabuluculukta imzaladığım anlaşmadan dönebilir miyim?
Kural olarak hayır. Anlaşma belgesi ilam niteliğindedir ve belgede yer alan konular için tekrar dava açılamaz. Bu nedenle imza öncesi belge dikkatle incelenmelidir.
Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır ve arabuluculukta imzalanan belge kesin sonuç doğurur. Erzurum arabuluculuk sürecine hazırlanırken Erzurum iş hukuku avukatı sayfamıza göz atabilir, randevu alabilir veya 0533 592 96 21 numarasından arayıp WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.